Ένα "χαρτί" που ξοφλήθηκε στο ακέραιο

Ὁ Κανάρης γύριζε τὸ 1825 ἄπρακτος ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια, ὅπου εἶχε πάει νὰ κάψη τὸν Τουρκοαιγυπτιακὸ στόλο. Καὶ σὰ νὰ μὴν ἔφτανε ἡ πίκρα του γιὰ τὴν ἀποτυχία, ἄκουγε καὶ τὰ μουρμουρητὰ τῶν ναυτῶν του, ποὺ μέρες εἶχαν νὰ φᾶν καὶ νὰ πιοῦν νερό. Τὸ καράβι τους εἶχε σώσει ἀπὸ μέρες τὶς προμήθειές του. Πλέοντας λοιπὸν στ’ ἀνοιχτά, κάποιος ναύτης τὸν πλησιάζει καὶ τοῦ λέει:

―Καπετὰν Κωνσταντή, ἕνα καράβι ἀπὸ μακριά.

―Καλά, τοῦ ἀποκρίνεται ἥσυχα ὁ Κανάρης.

Σὲ μισὴ ὥρα τὰ δυὸ πλοῖα βρέθηκαν κοντὰ καὶ οἰ ναῦτες τοῦ Κανάρη παρατήρησαν, ὅτι ἦταν ἕνα μεγάλο αὐστριακὸ ἱστιοφόρο.

―Ἐμπρός, παιδιά, πιάστε τοὺς γάντζους, προστάζει ὁ πυρπολητής.

Μερικοὶ ἀπὸ τοὺς ναῦτες πῆραν τὰ τουφέκια τους, ἄλλοι κατέβασαν μιὰ βάρκα καὶ μὲ τοὺς γάντζους κόλλησαν στὸ ξένο πλοῖο. Τότε ὁ Κανάρης μὲ τὸν ἀχώριστό του σύντροφο Μικὲ καὶ μερικοὺς ἄλλους ναῦτες σκαρφαλώνει σ’ αὐτὸ μὲ τὴν πιστόλα στὸ χέρι καὶ παρουσιάζεται στὸν πλοίαρχο.

―Τί θέλετε; ρωτᾶ μὲ τρόμο ὁ Αὐστριακός, γιατὶ νόμισε, πὼς ἦταν πειρατές.

―Θέλομε νὰ μᾶς δώσης ψωμί, τυρί, νερὸ καὶ ἀπὸ ὅ,τι ἄλλο ἔχεις, γιατὶ πεθαίνομε ἀπὸ τὴν πεῖνα.

Ὁ πλοίαρχος κατάλαβε τότε μὲ ποιοὺς εἶχε νὰ κάνη καὶ προστάζει τοὺς ναῦτες του νὰ τοὺς φέρουν ψωμιά, τυρί, ἕνα βαρέλι σαρδέλες καὶ ἀρκετὸ νερό. Ἀφοῦ τὰ κατέβασαν στὴ βάρκα, ὁ Κανάρης εἶπε στὸν Αὐστριακὸ πλοίαρχο:

―Λεφτὰ δὲν ἔχω τώρα νὰ σὲ πληρώσω· γράψε λοιπὸν πόσα κάνουν σ’ ἕνα χαρτὶ καὶ φέρε το νὰ σοῦ τὸ ὑπογράψω.

―Δὲν κάνει τίποτε, ἀποκρίθηκε ὁ πλοίαρχος γνωρίζοντας τὴ φτώχεια τῶν ἐπαναστατῶν.

―Φέρε το, εἶπα, καὶ γράψε δυὸ χιλιάδες γρόσια! ἀπάντησε θυμωμένος ὁ πυρπολητής. Τὸ ὑπόγραψε καὶ τὸ δίνει στὸν πλοίαρχο λέγοντας:

―Τὸ Ἔθνος μας θὰ σὲ πληρώση!

―Ἀλλὰ ἐσεῖς δὲν ἔχετε ἔθνος, τόλμησε νὰ πῆ ἐκεῖνος.

Ἄστραψαν τὰ μάτια τοῦ Κανάρη, ἀγρίεψε τὸ πρόσωπό του καὶ μὲ θυμὸ καὶ περιφρόνηση εἶπε:

―Σὰ δὲν ἔχωμε Ἔθνος, θὰ κάνωμε!

Ἔτσι χωρίστηκαν, ὁ ἕνας πιστεύοντας στὰ λόγια του, ποὺ ἧταν πεποίθηση ὅλων τῶν σκλαβωμένων, καὶ ὁ ἄλλος κουνώντας τὸ κεφάλι του ἀπὸ δυσπιστία στὰ ὀνειροπολήματα τῶν ραγιἀδων.

Ἡ ἐξόφληση

Πέρασαν τὰ χρόνια καὶ ἡ ῾Ελλάδα ἔγινε ἐλεύθερη. Ὁ Κανάρης, σεβαστὸς πιὰ ναύαρχος, ἦταν Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, καὶ ὁ καπετὰν Μικὲς πλοίαρχος σ’ ἐμπορικὸ σκάφος. Ὁ Μικὲς ἔτυχε κάποτε στὸ Γαλάζι τῆς Ρουμανίας ν’ ἀγοράζη σιτάρι. Ἐκεῖ βρῆκε καὶ τὸν Αὐστριακὸ πλοίαρχο, ποὺ τότε μόνο τὸν ἀναγνώρισε, ὅταν τοῦ θύμισε τὴν παλιὰ δυσάρεστη συνάντηση· τὸν παρακίνησε μάλιστα νὰ περάση ἀπὸ τὴν Ἀθήνα, γιὰ νὰ πληρωθῆ, καὶ μὲ κόπο τὸν κατάφερε νὰ δεχτῆ. Ἕνα πρωὶ λοιπὸν ὁ Μικὲς καὶ ὁ Αὐστριακὸς πῆγαν στὸ Ὑπουργεῖο καὶ ζήτησαν νὰ ἰδοῦν τὸν Κανάρη. Ἅμα μπῆκαν, ὁ Μικὲς τοῦ εἶπε:

 ―Ἐξοχώτατε, θυμᾶσαι, ποὺ ὑπόγραψες μιὰ ἀπόδειξη γιὰ δυὸ χιλιάδες γρόσια σ’ ἕνα πλοίαρχο Αὐστριακὸ κοντὰ στὴν Ἀλεξάνδρεια;

―Ἄ, ναί, θυμοῦμαι, ἀπάντησε, ἀφοῦ σκέφτηκε λίγο ὁ Κανάρης.

―Νὰ λοιπόν, ὁ πλοίαρχος ἦρθε νὰ πάρη τὰ χρήματα.

Ὁ Κανάρης ζήτησε τὴν ἀπόδειξη, τὴν κοίταξε καλὰ καλὰ καὶ ἔπειτα μὲ ἐθνικὴ περηφάνια λέει στὸν Αὐστριακό:

―Βλέπεις, πλοίαρχέ μου, πὼς ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες ὅ,τι λέμε τὸ κάνομε! Ὑπόγραψε κατόπιν ἕνα ἔνταλμα καὶ τό ᾽δωσε στὸν πλοίαρχο, γιὰ νὰ πληρωθῆ…

Αναγνωστικό Έκτης Δημοτικού, 1952

Μια Αυλή γεμάτη Έλληνες - η Αυλή του Αλή Πασά

Προδημοσίευση από το υπό έκδοση έργο «Αλή Πασάς» ο απόλυτος ηγεμόνας,

του Αναστασίου Παπασταύρου αρχιτέκτονα μηχανικού, πρώην Δημάρχου της πόλεως των Ιωαννίνων (στο περιοδικό Ζωσιμάδες τεύχος 37 Οκτώβριος 2011)

Μάνθος Οικονόμου, Σπύρος Κολοβός, Σταύρος Τσαπαλάμος

Μαρίνογλου, Μιχαλάκης Χαντζερής, Γεώργιος Τουρτούρης και πολλοί άλλοι

Ο πρώτος αυλικός Αλέξιος Νούτσος, Το πρωτοπαλήκαρο Οδυσσέας Ανδρούτσος

Ο πρώτος μυστικοσύμβουλος - Αθανάσιος Ψαλίδας

Ο Υπασπιστής - Γεώργιος Καραϊσκάκης

Ο Μπιστικός - Ευάγγελος Ζάππας

Ο Τζοχαντάρης - Αθανάσιος Διάκος

Ιωάννης Δυοβουνιώτης, Γιωργάκης Βαλτινός, Ανδρέας Ίσκος

Θανασούλας Βαλτινός, Θεοδωράκης Γρίβας, Αλεξάκης Βλαχόπουλος

Το Αρχείο του Αλή

Προδημοσίευση από το υπό έκδοση έργο «Αλή Πασάς» ο απόλυτος ηγεμόνας, του Αναστασίου Παπασταύρου αρχιτέκτονα μηχανικού, πρώην Δημάρχου της πόλεως των Ιωαννίνων (στο περιοδικό Ζωσιμάδες τεύχος 37 Οκτώβριος 2011)

Θέλει αρετήν και τόλμην η Ελευθερία

Η δολοφονία του Αλέξη Νούτσου το 1822 από τον ...

Ο Αλέξης Νούτσος το καλοκαίρι του 1821 κατεβαίνει στην επαναστατημένη Ελλάδα. Γνωρίζει τους Φαναριώτες πολιτικούς και τους Έλληνες καπεταναίους και αναμιγνύεται στα πολιτικά και στρατιωτικά πράγματα.

Προσπαθεί να απεμπλέξει και να γλιτώσει τους Αλβανούς φίλους του που βρίσκονται κλεισμένοι στην Τριπολιτσά. Το επιτυγχάνει ύστερα από διαπραγματεύσεις και τους στέλνει στον Αλή Πασά στα Γιάννινα.

Ο Αλέξης δεν ξεχνά τον Αλή Πασά κυρίως πια για συναισθηματικούς λόγους. Του στέλνει πληροφορίες και προσπαθεί να του στείλει και στρατιωτική βοήθεια αλλά ματαίως.

Ο Αλής πέφτει τον Ιανουάριο του 1822 κι ο Αλέξης ξεχειμωνιάζει με την οικογένειά του στη Λευκάδα.

Την Άνοιξη του 1822 κατεβαίνει στην Πελοπόννησο, στην πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου, ύστερα από πρόσκληση του Μαυροκορδάτου για βοήθεια.

Στην Πολιτική Διοίκηση που σχηματίστηκε εκλέχτηκε πρόεδρος του Εκτελεστικού ο Μαυροκορδάτος και Υπουργός Εσωτερικών και Πολέμου ο Ιωάννης Κωλέττης, φίλος του Αλέξη από την αυλή του Αλή Πασά.

Ο Μαυροκορδάτος και ο Κωλέττης, από την Κόρινθο όπου εδρεύει η Πολιτική Διοίκηση, στέλνουν τον Αλέξη Νούτσο στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα με σκοπό να συνενώσει πολιτικούς (Αρειοπαγίτες) και στρατιωτικούς (Ανδρούτσος).

Εκεί τα πάντα έχουν διαλυθεί απ’ τη διχόνοια και τις φιλοδοξίες.

Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος υπόσχεται συνεργασία και δίνει ελπίδες στον Αλέξη Νούτσο.

Τούτος γυρίζει στην Κόρινθο όπου η κυβέρνηση τον διορίζει πολιτικό και στρατιωτικό αρχηγό της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας.

Το Μάιο φεύγει από την Κόρινθο και φτάνει στο Δίστομο όπου αρχίζει επαφές με πολιτικούς και στρατιωτικούς. Οι Αρειοπαγίτες κατηγορούν τον Ανδρούτσο και τούμπαλιν.

Ο Νούτσος πάει στη Στυλίδα όπου συναντά τον Δημήτριο Υψηλάντη που είναι αηδιασμένος από το μίσος και τη διχόνοια που επικρατούν.

Ο Ανδρούτσος καλεί το Νούτσο στη «Δρακοσπηλιά» όπου στρατοπεδεύει.

Ο Αλέξης Νούτσος, ανύποπτος και αισιόδοξος, πάει προς συνάντηση του Οδυσσέα. Παίρνει μαζί του και το Χρήστο Παλάσκα μια που και οι τρεις ήταν φίλοι στην αυλή του Αλή Πασά.

Εδώ στη «Δρακοσπηλιά» ο Οδυσσέας Ανδρούτσος δολοφονεί τους φίλους του Αλέξη και Χρήστο.

Οι μηχανογραφίες και η διχόνοια επικράτησαν.

Οι κοτζαμπάσηδες και οι καπεταναίοι, που ζήλευαν την αρχοντιά και την αίγλη του Αλέξη Νούτσου και φοβόντουσαν την παλληκαριά του Οδυσσέα Ανδρούτσου, τους ξεπάστρεψαν και τους δυό.

------------------------------------------------------------------

Επρασινίσαν τα κλαριά κι ελάλησεν ο κούκος

κι ο Αλέξης δεν εφάνηκε να βγει προς το Ζαγόρι,

να βάλει τούρκους ομπροστά και τους ρωμιούς του πίσω

και τον Κασίμη στο πλευρό ν’ ανάφτει το τσιμπούκι.

-Εσείς πουλιά αχ τα Γιάννενα κι αηδόνια αχ το Ζαγόρι

εσείς να μη λαλήσετε τούτο το καλοκαίρι

να πάτε προς τη Λιβαδιά, τη μαύρη την Αθήνα

να δείτε και να μάθετε γι’ αυτόν τον Κυρ’ Αλέξη.

- Εψές προψές τον είδαμαν στο χάνι της Βεντίστας

μαύρα πουλιά τον έτρωγαν κι άσπρα τον τριγυρίζαν

κι ένα πουλί, μαύρο πουλί, κάθεται και τον κλαίει:

-Να τώξερε η μάνα σου η δόλια σου γυναίκα

μην άλλαζαν την Πασχαλιά και τα φλουριά μη βάναν

------------------------------------------------------------------

(από το ημερολόγιο του 2002, του Πολιτιστικού Συλλόγου Καπεσόβου «Ο Αλέξης Νούτσος» με τίτλο «Συνέβη στο Καπέσοβο … και έγινε τραγούδι»