και φως πραότατο χαρίζω

Κωστής Παλαμάς
Η ελιά
Είμαι του ήλιου η θυγατέρα
Η πιο απ’ όλες χαϊδευτή
Χρόνια η αγάπη του πατέρα
Σ΄ αυτό τον κόσμο με κρατεί
Όσο να πέσω νεκρωμένη
Αυτόν το μάτι μου ζητεί.
Είμ’ η ελιά η τιμημένη

Δεν είμ’ ολόξανθη, μοσχάτη
Tριανταφυλλιά ή κιτριά·
Θαμπώνω της ψυχής το μάτι,
Για τ’ άλλα μάτια είμαι γριά.
Δε μ’ έχει αηδόνι ερωμένη,
M’ αγάπησε μία θεά·
  Eίμ’ η ελιά η τιμημένη.

Όπου και αν λάχει κατοικία
Δε μ’ απολείπουν οι καρποί.
Ως τα βαθιά μου γηρατειά,
Δεν βρίσκω στην δουλειά ντροπή.
Μ’ έχει ο θεός ευλογημένη,
Και είμαι γεμάτη προκοπή.
Είμ’ η ελιά η τιμημένη.

Φρίκη, ερημιά, νερά και σκότη,
Tη γη εθάψαν μια φορά·
Πράσινη αυγή με φέρνει πρώτη
Στο Nώε η περιστερά·
Όλης της γης είχα γραμμένη
Tην εμορφιά και τη χαρά·
  Eίμ’ η ελιά η τιμημένη.

Εδώ στον ίσκιο μου μ’ αποκάτω
Ήρθ’ ο Χριστός να αναπαυθεί
Κι ακούστηκ’ η γλυκιά λαλιά του
Λίγο προτού να σταυρωθεί.
Το δάκρυ του, δροσιά αγιασμένη,
Έχει στη ρίζα μου χυθεί.
Είμ’ η ελιά η τιμημένη.

Και φως πραότατο χαρίζω
Εγώ στην άγρια τη νύχτα.
Τον πλούτο πια δεν τον φωτίζω,
Συ μ’ ευλογείς φτωχολογιά.
Κι αν απ’ τον άνθρωπο διωγμένη,
Μα φέγγω μπρος στην Παναγιά.
Είμ’ η ελιά η τιμημένη.

Οι τρεις γιοί και η κόρη δίχως τέρι, του γεροχρόνου τα παιδιά.

Τέσσερα αδέρφια

(από τα παιδικά τραγούδια) του Αλέξανδρου Πάλλη

Τέσσερα

(γύριζε γοργά !)

Τέσσερα αδέρφια το χορό όξω στους κάμπους σέρνουν

πιασμένα χέρι χέρι,

του Γεροχρόνου τα παιδιά

πούναι τα αγόρια ομορφονιοί κι’ η κόρη δίχως τέρι

Κι’ η κόρη

(κοίταζε ομορφιές!)

Κι’ η κόρη πρώτη τραγουδεί «τους κάμπους λουλουδίζω

και τα κλαδιά φουντώνω,

του Πάσχα φέρνω τις χαρές

στις νύχτες μέσα τη δροσιά μ’ αηδόνια ξεφαντώνω».

Το πρώτο

(Μάννα μας γλυκιά!)

το πρώτο αγόρι τραγουδεί «σφαλήστε τα βιβλία

στις εξοχές να πάμε,

να δροσιστούμε στα νερά,

στον ήσκιο της γερομουριάς τα πωρικά να φάμε».

Και τ’ άλλο

(κράτα το χορό!)

και τ’ άλλο αγόρι τραγουδεί «ο τρύγος τώρα αρχίζει

με χαρωπά τραγούδια

σταφύλια κει σταφύλια δω

πατείτε, άντρες, στους ληνούς, τρυγάτε, κοπελούδια!»

Το τρίτο

(ά μα τι χαρά!)

το τρίτο λέει «όμως κι’ εγώ τα παραμύθια φέρνω

τριγύρω στα μαγκάλια

μαζί με κάστανα ψητά

Αγιοβασίλη φέρνω γώ, εγώ και πορτοκάλια».

Κι’ όλα τους

(γύριζε γοργά!)

κι’ όλα τους τραγουδούν μαζί «γυρνάμε νύχτα μέρα

πιασμένα χέρι χέρι,

εμείς του Χρόνου τα παιδιά,

τρεις γιοί κι’ οι τρεις ομορφονιοί, μια κόρη δίχως τέρι».

..........................................

 

Ο Αλέξανδρος Πάλλης κατάγονταν από οικογένεια που έδωσε στο Έθνος αγωνιστές και αρματολούς, διδασκάλους του Έθνους, επιστήμονες, στρατιωτικούς και διπλωμάτες.

Μεταφραστής – μεταξύ άλλων- της «κριτικής του καθαρού λόγου» του Κάντ, μεταφραστής και σχολιαστής της Ιλιάδας και των Ευαγγελίων, που προσπάθησε να καθοδηγήση τη νεοελληνική σκέψη προς τις πιο υψηλές και πιο καθαρές πηγές της ανθρώπινης συνείδησης.

Δημοτικιστής πουριτανός και υποστηρικτής με λόγια και με χρήμα των ομοϊδεατών του λογίων. Ποιητής τέλος χαριτωμένων πρωτότυπων λυρικών και παιδικών τραγουδιών.

Αυτός υπήρξε με λίγα λόγια ο Αλέξανδρος Πάλλης, ο εμποροτραπεζίτης της Λίβερπουλ, που πεθαίνοτας αφήκε εντολή να μεταφέρουν την τέφρα του στο νησί των Γιαννίνων … (στη Μονή των Φιλανθρωπινών στο Νησί)

Η μαρμάρινη προτομή του, στημένη κάτω από το βράχο του τζαμιού του Ασλάν Πασιά, ήρεμη, χαμογελαστή και λίγο ειρωνική, κοιτάζει το κύμα της λίμνης, που χτυπάει λίγα μέτρα πιο μακρυά…έγραφε ο Τ.Σ. (μαλλον ο Τάκης Σιωμόπουλος) στην Ηπειρωτική Ανθολογία (εκδόσεις Ηπειρωτικής Εστίας)– Ιωάννινα 1955 

Το "Αν" του Κίπλιγκ, παρωδία από τον Κώστα Βάρναλη

ΤΟ «ΑΝ» ΤΟΥ ΚΙΠΛΙΓΚ

παρωδία από τον Κώστα Βάρναλη

Αν ημπορείς την παλαβή να κάνεις, όταν οι άλλοι
σου κάνουνε το γνωστικό κι όλοι σε λένε φταίχτη, αν δεν πιστεύεις τίποτα κι άλλοι δε σε πιστεύουν,
αν σχωρνάς όλα τα δικά σου, τίποτα των άλλων,
κι αν το κακό που πας να κάνεις, δεν το αναβάλλεις,
κι αν όσα ψέματα σου λεν με πιότερα απανταίνεις,
κι αν να μισείς ευφραίνεσαι κι όσους δε σε μισούνε
κι αν πάντα τον πολύξερο και τον καλόνε κάνεις.

Αν περπατάς με την κοιλιά κι ονείρατα δεν κάνεις
κι αν να στοχάζεσαι μπορείς μονάχα το ιντερέσο,
το νικημένο αν παρατάς και πάντα διπλαρώνεις
το νικητή, μα και τους δυό ξετσίπωτα προδίνεις,
αν ο τι γράφεις κι ο τι λες, το ξαναλέν κ' οι άλλοι
γι' αληθινό- να παγιδεύουν τον κουτό κοσμάκη,
αν λόγια κ' έργα σου καπνόν ο δυνατός αέρας
τα διαβολοσκορπά και συ ξαναμολάς καινούριον.

Αν όσα κέρδισες μπορείς να τα πληθαίνεις πάντα
και την πατρίδα σου κορώνα γράμματα να παίζεις,
κι αν να πλερώνεις την πεντάρα που χρωστάς αρνιέσαι
και μόνο να πληρώνεσαι σωστό και δίκιο το ' χεις,
αν η καρδιά, τα νεύρα σου κι ο νους σου εν αμαρτίαις
γεράσανε κι όμως εσύ τα στύβεις ν' αποδίδουν,
αν στέκεις πάντα δίβουλος και πάντα σου σκυμμένος
κι αν όταν φωνάζουν οι άλλοι «εμπρός»! εσύ φωνάζεις «πίσω»!

Αν στην πλεμπάγια να μιλάει αρνιέται η αρετή σου
κι όταν ζυγώνεις δυνατούς, στα δυό λυγάς τη μέση
κι αν μήτε φίλους μήτε εχθρούς ποτέ σου λογαριάζεις
και κάνεις πως τους αγαπάς, αλλά ποτέ κανέναν,
αν δεν αφήνεις ευκαιρία κάπου να κακοβάνεις
και μόνο, αν κάνεις το κακό, η ψυχή σου γαληνεύει,
δικιά σου θά ναι τούτ' η Γης μ' όλα τα κάλλη πού χει
κ' έξοχος θά σαι Κύριος, αλλ' Άνθρωπος δε θά σαι.