Όμορφα μεν, Δηλητηριώδη δε

Το μανιτάρι που φιγουράρει σε παιδικά βιβλία παραμυθιών,
 κόκκινο με άσπρες βούλες η amanita muscaria
δηλητηριώδες, ένα μανιτάρι με δοξασίες και θρύλους

Λένε ότι στη Χαλκιδική ένα τμήμα ανταρτών του ΕΛΑΣ
που δοκιμάσανε απ' αυτό λόγω πείνας και άγνοιας
αλληλοεξοντώθηκαν γιατί "έβλεπαν" Γερμανούς...

Κανθαρέλες ή νερατζάκια ή κουστοβάρια .... γλυκό!

Μην σας φαίνεται παράξενο, γίνεται και το μανιτάρι γλυκό. 

Φυσικά μόνο το άγριο νεραντζάκι, ο κανθαρίσκος.

Αυτές τις μέρες γέμισαν τα δάση μας από τα χρυσοκίτρινα μανιταράκια μας.

Τα μαζέψαμε στα καλάθια μας , τα καθαρίσαμε από τα φύλλα και τα χώματα και τα μεταφέραμε στην κουζίνα μας!

Υλικά: 1/2 κιλού μανιτάρια του βουνού νερατζάκια ( κανθαρίσκοι-κιτρινούσκες)

1 κιλό ζάχαρη

3 ποτήρια νερό

1 λεμόνι-μια βανίλια για άρωμα

Εκτέλεση:

Διαλέγουμε κατά προτίμηση τα πιο μικρά νεραντζάκια τα καθαρίζουμε και τα ζεματίζουμε σε βραστό νερό για λίγα λεπτά .

Τα τοποθετούμε σε απορροφητικό χαρτί για να φύγει λίγο το νερό.

Βάζουμε τη ζάχαρη με το νερό να βράσει και μόλις αρχίζει να βράζει ρίχνουμε μέσα τα μανιτάρια. Βράζουμε το μείγμα για 30 λεπτά και πριν το κατεβάσουμε από τη φωτιά ρίχνουμε το χυμό του λεμονιού.

Το κατεβάζουμε από τη φωτιά και το αφήνουμε να κρυώσει .Την επόμενη μέρα το ξαναβράζουμε για να δέσουμε το σιρόπι. Όσο διαρκεί ο βρασμός ξαφρίζουμε το γλυκό με μία τρυπητή κουτάλα. Τέλος προσθέτουμε τη βανίλια

Μπορούμε να σερβίρουμε το γλυκό με στραγγιστό γιαούρτι ή παγωτό βανίλια.

Μικρό μυστικό:

Αντί για άρωμα βανίλιας μπορούμε 2 λεπτά πριν τελειώσει το βράσιμο να ρίξουμε στο γλυκό 2 κλωναράκια αρμπαρόριζα ( μοσχομολόχα)

 ΠΗΓΗ ΜανιταροΣυνταγές

Μανιτάρι με ουσία που έχει αντικαταθλιπτική δράση;

Δοκιμή «μαγικών μανιταριών» για την κατάθλιψη σκοντάφτει στη γραφειοκρατία

Λονδίνο

Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που έχουν δώσει αμερικανικές μελέτες για την αντιμετώπιση ψυχικών παθήσεων με ναρκωτικά όπως το «ecstasy» και η κεταμίνη, μια κλινική δοκιμή που θα εξέταζε αν η κατάθλιψη μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα λεγόμενα «μαγικά μανιτάρια» σκοντάφτει στην ευρωπαϊκή και βρετανική γραφειοκρατία.

Το πρόβλημα είναι ότι η ουσία ψιλοκυβίνη, το ψυχεδελικό συστατικό των μαγικών μανιταριών, είναι παράνομη στις περισσότερς χώρες. Αυτό σημαίνει ότι η παραγωγή της ουσίας σε επαρκείς ποσότητες, καθώς και η χρήση της στην έρευνα, απαιτούν ειδικές άδειες.

«Ζούμε σε ένα καθεστώς τρέλας όσον αφορά τον έλεγχο των ναρκωτικών ουσιών» είπε ο Ντέιβιντ Νατ, πρόεδρος του Βρετανικού Συλλόγου Νευροεπιστήμης, μιλώντας την Κυριακή σε συνέδριο στο Λονδίνο.

Ο Νατ, καθηγητής Νευροψυχοφαρμακολογίας στο Imperial College του Λονδίνου, σχεδίασε την επίμαχη κλινική μελέτη, για την οποία έχει ήδη πάρει άδεια από τις αρμόδιες αρχές Βιοηθικής, και έχει επίσης εξασφαλίσει χρηματοδότηση 550.000 λιρών (σχεδόν 650.000 ευρώ) από το βρετανικό Συμβούλιο Βρετανικής Έρευνας.

Λόγω των γραφειοκρατικών εμποδίων, εξήγησε ο ερευνητής, καμία φαρμακευτική εταιρεία δεν έχει δεχθεί να παράξει τις απαιτούμενες ποσότητες ψιλοκυβίνης. Η περίπλοκη διαδικασία αδειοδότησης θα απαιτούσε έως και ένα χρόνο για να ολοκληρωθεί και θα τριπλασίαζε την τιμή της ουσίας.

Όπως αναφέρει το Reuters, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τις Ψυχοτρόπες Ουσίες, η οποία υπογράφηκε τοι 1971, η ψιλοκυβίνη είναι ναρκωτικό Κλάσης 1, δηλαδή παρουσιάζει «υψηλό δυναμικό κατάχρησης» και δεν έχει αναγνωρισμένη ιατρική χρήση.

Ο Δρ Νατ υποστηρίζει ότι οι ρυθμιστικές αρχές τηρούν «μια πρωτόγονη, παλιομοδίτικη στάση, θεωρώντας ότι τα ναρκωτικά Κλάσης Ι δεν μπορεί ποτέ να έχουν θεραπευτική αξία».

Κι όμως, ο Νατ πρότεινε τη νέα μελέτη έπειτα από τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που έδωσε η ψιλοκυβίνη σε ένα πείραμα με μικρό αριθμό υγιών εθελοντών.

Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η ψιλοκυβίνη ενδέχεται να προσφέρει αντικαταθλιπτική δράση επειδή μειώνει τη δραστηριότητα στο πρόσθιο προσαγώγιο, μια περιοχή του εγκεφάλου που πιστεύεται ότι υπερλειτουργεί στην κατάθλιψη.

«Ακόμα και σε υγιή άτομα, όσο περισσότερο απενεργοποιούνταν αυτή η περιοχή του εγκεφάλου υπό την επήρεια του φαρμάκου, τόσο καλύτερα αισθάνονταν δύο εβδομάδες αργότερα [...] Αυτή είναι η βάση στην οποία θέλουμε να βασίσουμε τη [νέα] μελέτη» λέει ο Δρ Νατ.

Η προτεινόμενη δοκιμή θα διενεργούνταν σε 60 ασθενείς με κατάθλιψη που δεν παρουσίασαν βελτίωση με δύο προηγούμενες αντικαταθλιπτικές θεραπείες. Στη διάρκεια δύο ή τριών συνεδριών με ψυχοθεραπευτή, οι μισοί ασθενείς θα λάμβαναν ψιλοκυβίνη και οι άλλοι μισοί ψευδοφάρμακο (placebo) για λόγους σύγκρισης.

Η ψιλοκυβίνη είναι το ψυχοδραστικό συστατικών διαφόρων μανιταριών, κυρίως μανιτάρια του γένους Psilocybe που φύονται σε όλο τον κόσμο.

Η ψυχεδελική ουσία προκαλεί παραισθήσεις και ψευδαισθήσεις, διαταράσσει την αντίληψη και την αίσθηση του χρόνου, ωστόσο δεν παρουσιάζει υψηλή τοξικότητα ούτε πιστεύεται ότι είναι εθιστική.

Θετικά αποτελέσματα έχει δώσει εξάλλου μια μικρή δοκιμή για την αντιμετώπιση της μετατραυματικής διαταραχής με ψυχοθεραπεία και MDMA, τη δραστική ουσία του «ecstasy».

ΠΗΓΗ Newsroom ΔΟΛ

Ο έλληνας βασιλιάς των μανιταριών

Οι επιτυχίες ενός Έλληνα στην Ιταλία

Ο βασιλιάς των μανιταριών!

Είναι Έλληνας, είναι Κρητικός και … βασιλιάς των φημισμένων ιταλικών μανιταριών.

Στην περιοχή Βαλμοντότε, 30 χιλιόμετρα έξω από τη Ρώμη, απλώνονται οι τεράστιες εγκαταστάσεις καλλιέργειας μανιταριών του Στέλιου Παπαδαντωνάκη, που μπορεί να υπερηφανεύεται ότι βοήθησε την Ιταλία να γίνει η Τρίτη χώρα στην παραγωή μανιταριών στην Ευρώπη και Πέμπτη σ’ ολόκληρο τον κόσμο

(περιοδικό ΕΝΑ,1987, κείμενο – φωτογραφίες Δ. Σωτηριάδου)

Δυο τόνοι μανιτάρια βγαίνουν καθημερινά από τις εγκαταστάσεις του έλληνα επιχειρηματία, ο οποίος με μια καινοτομία του, έφερε την επανάσταση στο χώρο της μανιτοκαλλιέργειας: μέχρι το 1960 οι σχετικές καλλιέργειες γίνονταν σε σπηλιές, ήταν εποχικές και είχαν περιορισμένη παραγωγή.

Ο Στέλιος Παπαδαντωνάκης ήταν ο πρώτος που δοκίμασε καλλιέργειες μανιταριών έξω στη φύση. Το πείραμα πέτυχε, κι έτσι δίκαια ο συμπατριώτης μας ονομάστηκε «βασιλιάς των μανιταριών». Γιατί ο δραστήριος Κρητικός δεν παράγει μόνο τις μεγαλύτερες ποσότητες μανιταριών στην Ιταλία, αλλά επιπλέον και το χώμα τους, το ειδικό έδαφος όπου μπορούν να καλλιεργηθούν και με το οποίο εφοδιάζει όλη την Ιταλία.

"Η πρώτη ύλη στα μανιτάρια», εξηγεί ο ίδιος, «ήταν πάντα το αχυρόστρωμα των αλόγων και μάλιστα η καλύτερη ποιότητα είναι αυτή που χρησιμοποιείται στους ιπποδρόμους». Τριακόσια κυβικά μέτρα αχυρόστρωμα από όλα τα ιπποδρόμια της Ρώμης καταλήγουν καθημερινά στις εγκαταστάσεις του, δίνοντας τη δυνατότητα να βγάλει διάφορες ποικιλίες εδάφους ύστερα από ειδική επεξεργασία. Έτσι, μπορούν να καλλιεργούνται μανιτάρια όλο το χρόνο και σε διαφορετικές θερμοκρασίες, ακόμα μια μέσα σε δωμάτια.

Το σπίτι μανιτάρι

Το χρονικό της ζωής του δαιμόνιου Έλληνα έχει πρώτο σταθμό τις σπουδές του το 1943 στο Καμερίνο της Ιταλίας: Φαρμακευτική και Βιολογία. Όμως εκείνη είναι η περίοδος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου και ο Στέλιος Παπαδαντωνάκης στέλνεται στη φυλακή για ενάμιση χρόνο, «αφού είναι Έλληνας, άρα εχθρός».

Με το τέλος του πολέμου, αποφυλακίστηκε και έγινε βοηθός καθηγητή στο Ινστιτούτο Οργανικής Χημείας μέχρι το 1951. Ειδικεύτηκε στην Αγροτική Χημεία και ύστερα από δέκα χρόνια ερευνών έστρεψε το ενδιαφέρον του στα μανιτάρια. Αγόρασε τις πρώτες εκτάσεις στο Βαλμοντότε, θέτοντας έτσι τις βάσεις της σημερινής του «αυτοκρατορίας».

«Τα μανιτάρια – το κρέας των φτωχών όπως τα ονόμαζαν πολλοί – είναι πλούσια σε πρωτεϊνες και βιταμίνες, νόστιμα και επιπλέον δεν παχαίνουν» λέει ο ίδιος, που σε συνεργασία τώρα πια με το βιολόγο γιο του ετοιμάζουν το «εργοστάσιο του 2000».

Η προσφορά του Κρητικού επιχειρηματία στην ιταλική οικονομία είναι σημαντική. Αυτό δεν σημαίνει πως όλο το 24ωρο ασχολείται με το εργοστάσιο του. Στην τριώροφη βίλα του, που θυμίζει μανιτάρι, βρίσκει τη ζεστασιά της μεγάλης οικογένειας: δυο κόρες, ένας γιος, γαμπροί κι εγγόνια παρουσιάζονται για ένα φιλί μόλις τον ακούσουν να έρχεται.

«Αυτό είναι το στέκι μας», εξομολογείται. «Όπως είναι και για πολλούς φίλους και συγγενείς που έρχονται στην περίοδο των διακοπών». Τότε το σπίτι μετατρέπεται σ’ ένα σύγχρονο ξενοδοχείο! Με τους ξενώνες του, τα σαλόνια του, τα μπαρ αλλά και την πισίνα, το χώρο του τένις και τις ρομαντικές του γωνιές για το βραδινό ποτό στους κήπους.

Το σπίτι – μανιτάρι στο Βαλμοντότε είναι γνωστό σε όλα τα ζευγάρια της περιοχής: την ημέρα του γάμου τους και χωρίς να ζητήσουν την άδεια, μπαίνουν στον κήπο και φωτογραφίζονται κάτω από μια κληματαριά. Αλλά κι όταν ακόμα ο δήμαρχος θέλει να δώσει κάποια δεξίωση σε ξένους προσκεκλημένους, διαλέγει το σπίτι του Παπαδαντωνάκη.

Ο ίδιος ο οικοδεσπότης διατηρεί ακόμα όλα τα στοιχεία της παραδοσιακής κρητικής φιλοξενίας. Και δεν χάνει την ευκαιρία να επισκέπτεται συχνά «την Κρήτη του» και τ’ αδέρφια του. Ένας δραστήριος επιχειρηματίας, ένας αυθόρμητος σύζυγος, πατέρας και παππούς και πάνω απ’ όλα Κρητικός. Αυτός είναι ο Στέλιος Παπαδαντωνάκης που κατέκτησε με το φυτικό του βασίλειο την ιταλική αγορά

(Περιοδικο ΕΝΑ – 1987 Κείμενο – φωτογραφίες: Δ. Σωτηριάδου)

Μορχελο-εξορμήσεις

Από το βιβλίο «Τα μανιτάρια του βουνού και του κάμπου» του γεωπόνου Δημήτρη Κελτεμλίδη – Εκδόσεις Ψύχαλου 1990.

Κουκουμέλες είναι η λαϊκή ονομασία που χρησιμοποιούν οι αγρότες της Ρούμελης για να ξεχωρίσουν τα μανιτάρια που ανήκουν στο γένος Μορχέλα και ιδιαίτερα το είδος το πιο κοινό από όλα αυτής της κατηγορίας, τη μορχέλα την κωνική (Morhella conica).

Οι μορχέλες ανήκουν στους ασκομύκητες (ascomycetes) και στη τάξη των πεζιζάλες (pezizales). Στο γένος Μορχέλα υπάρχουν πολλά είδη και ποικιλίες, όλα μανιτάρια φαγώσιμα, που μοιάζουν πολύ και τα περισσότερα δύσκολα ξεχωρίζουν μεταξύ τους.

Στην ελληνική χλωρίδα έχουν βρεθεί, μέχρι σήμερα και έχουν περιγραφεί τα παρακάτω τέσσερα είδη και ποικιλίες μορχελών:

Μορχέλα η κωνική (morchella conica), Μορχέλα η εδώδιμη (morchella esculenta), Μορχέλα η κοινή (morchella vulgaris), Μορχέλα η υψηλή (morchella elata).

Οι μορχέλες είναι μανιτάρια ανοιξιάτικα. Φυτρώνουν τον Απρίλη – Μάη στα βουνά και στους λόφους, στα δάση και τους θαμνοτόπους, στους κάμπους και τους κατοικημένους τόπους, στους κήπους και πάρκα, στα θερμοκήπια και τις σπηλιές.

Ευνοείται η ανάπτυξή τους σε περιοχές που έχουν πρόσφατα καεί. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο στην Κεφαλλονιά τις λένε καψαλίτες, επειδή φυτρώνουν στις καψάλες.

Στην Ευρώπη, άλλοτε, η φτωχολογιά έκαιγε θαμνώδεις εκτάσεις για να σοδιάσει μορχέλες.

Δέντρα και φυτά, που κατά προτίμηση φυτρώνουν κοντά τους οι μορχέλες είναι οι φτελιές, οι φουντουκιές, οι μηλιές, οι μέλεγοι, οι φτέρες, κ.α.

Βαρύς χειμώνας και άνοιξη βροχερή και ζεστή, προμηνύει άφθονη καρποφορία για τις μορχελες, λένε οι αγρότες.

Είναι μανιτάρια με ασυνήθιστη εμφάνιση. Μοιάζουν με σφουγγάρι ή δεσποτική μίτρα, που είναι τοποθετημένο πάνω σ’ ένα πόδι κοντόχοντρο άσπρο στο χρώμα και κούφιο. Αυτό το ιδιόμορφο, άδειο από τα μέσα καρπικό σώμα (πίλος) ή αλλιώς το καπέλο του μανιταριού, παίρνει στα διάφορα είδη πολλές μορφές και σχήματα. Μπορεί να ’ναι ανώμαλο ή αντίθετα, κυλινδρικό, στρογγυλωτό ή κωνικό, πάντα όμως σκαμμένο στην εξωτερική του επιφάνεια από λακκούβες μικρές ή μεγάλες, ρηχές ή βαθιές, σαν τα κελιά κερήθρας μελισσιού.

Επίσης το καπέλο είτε είναι ενωμένο με το πόδι του μανιταριού είτε βρίσκεται σε απόσταση από αυτό μ’ ένα αυλάκι. Πρόκειται για ένα χρήσιμο χαρακτηριστικό γνώρισμα για τη διάκριση των ειδών, που δεν είναι και τόσο εύκολη.

Όσο για τον χρωματισμό του, αυτός ποικίλλει, ανάλογα με το είδος και την ηλικία, από το ασπρουδερό ως το καστανόμαυρο, που περνάει από το σταχτί και το ξανθωπό. Το ύψος του μανιταριού ποικίλλει στα διάφορα είδη από 5-15 εκατοστά.

Γενικά οι μορχέλες εύκολα αναγνωρίζονται, χάρη στο ιδιόμορφο σχήμα του καπέλου τους. Γι’ αυτό κι ένας αρχάριος ακόμη μπορεί να τις μαζέψει και να τις φάει άφοβα. Όμως όσο εύκολα αναγνωρίζονται, τόσο δύσκολα ανακαλύπτονται. Από τη μια ο χρωματισμός τους τις κάνει αθέατες και από την άλλη το εξοντωτικό κυνήγι από τους μαζωχτάδες τις κάνει δυσέρευτες.

Γι’ αυτό οι Γάλλοι, που φημίζονται για τις χαρτωμένες παροιμιώδεις εκφράσεις τους για τα μανιτάρια, λένε: «τις μορχέλες μόνον οι ψεύτες τις βρίσκουν» ή το άλλο: «οι μορχέλες σαν φανούνε παρευθύς θε να χαθούνε»

Οι μορχέλες, αν εξαιρέσει κανείς τις ευρωπαϊκές τρούφες, είναι από τα πιο νόστιμα και περιζήτητα μανιτάρια του κόσμου. Γι’ αυτό με αληθινό πάθος τις κυνηγούν παντού οι καλοφαγάδες και δίκαια τις εξυμνούν οι μανιταράδες.

Οι Ιταλοί λένε γι’ αυτές «Οι μορχέλες και τα αγαρικά είναι ο έρωτας της Άνοιξης». Κρίμα μόνο που αυτά τα μανιτάρια, αν και σαπροφυτικά, δεν έγινε μπορετό να καλλιεργηθούν τεχνητά μέχρι σήμερα, παρά μόνο σ’ επίπεδο πειραματικό, γιατί ουσιαστικά δεν υπάρχει καμιά ακριβής επιστημονική εργασία για την παραγωγή τους.

Ωστόσο δε λείπουν οι περιπτώσεις που ο λαός «σπέρνοντας» ση γη φρέσκα ή ξερά κομματάκια από τις ζαρωματιές της μορχέλας, μπόρεσε να σοδιάσει μανιτάρια την άλλη χρονιά.

Πάντως στην Ευρώπη παρατηρείται ένα εκταμένο εμπόριο της μορχέλας, κι εύκολα μπορεί κανείς να τις προμηθευθεί από τα μανάβικα στη συλλεκτική περίοδο. Διατίθενται επίσης σε ειδική συσκευασία και αποξηραμένες.

Από θρεπτική και διαιτητική άποψη θεωρούνται λαχανικά ωφέλιμα και υγιεινά. Από χημική ανάλυση (κατά Botticher Konig 1950) προκύπτει, ότι 100 γραμ. φρέσκιες μορχέλες περιέχουν: 90 γραμ νερό, 3,3 γρ αζωτούχες ενώσεις, 0,4 γραμ, λίπη 4,5 γραμ υδατάνθρακες, 0,84 γραμ ίνες, 1 γραμ. άλατα και δίνουν 25 θερμίδες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι μορχέλες συγκαταλέγονται ανάμεσα στα λίγα είδη μανιταριών που, όπως οι βωλίτες, οι κανθαρίσκοι και καλλιεργούμενα είδα, περιέχουν σε υπολογίσιμη ποσότητα την αντιρραχιτική βιταμίνη D, που σπανίζει στα πράσινα φυτά.

Δεν πρέπει να τρώγονται ποτέ ωμές, γιατί προκαλούν σοβαρές ενοχλήσεις, λόγω μιας βλαβερής ουσίας που περιέχουν και η οποία με το ψήσιμο ή την αποξήρανση του μανιταριού καταστρέφεται τελείως.

Γενικά οι μορχέλες μαγειρεύονται με πολλούς τρόπους. Είναι καλό, πριν το μαγείρεμα, να ξεπλένονται ολόκληρες ή κομματιασμένες πρώτα με αλατόνερο και σε συνέχεια με σκέτο κρύο νερό. Με αυτό τον τρόπο τα μανιτάρια καθαρίζονται από τις ξένες ύλες, την άμμο, τη σκόνη κλπ, που γεμίζουν τις λακκούβες του καπέλου τους. Τρώγονται ψητές ή τηγανιτές με βούτυρο και αυγά, με ψάρι, κοτόπουλο και μοσχαρίσιο κρέας.

Στο Καρπενήσι (Κορυσχάδες), οι αγρότες παραγεμίζουν τα πασχαλιάτικα αρνιά με τις νοστιμότατες μορχέλες.

Καθώς το καρπόσωμα (καπέλο) της μορχέλας είναι κούφιο, αποτελεί ιδεώδες μανιτάρι για παραγέμισμα. Γι΄αυτό και ωήνεται γεμιστή με κρεατικά, με τυρί φέτα και μυρωδικά (δυόσμος, άνηθος) στο φούρνο.

Από το βιβλίο «ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ ένας παραμυθένιος μικρόκοσμος» του Γιώργου Κωνσταντινίδη

ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ: Morhella deliciosa (μορχέλλα η νόστιμη) ή morhella conica ή μουρτσέκι ή κοιλιά

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ: Καρποφορεί από τον Απρίλιο έως τα τέλη Μαϊου, κατά ομάδες, σε πλημμυρισμένες θέσεις, σε καμένες περιοχές και σε κωνοφόρα δάση, ειδικά σε καμένα πευκοδάση.

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ: Το καπέλο με ύψος 2,5 – 4 cm, είναι κυλινδρικό ή οξύληκτο κωνικό, με παχιές λιγότερο ή περισσότερο παράλληλες νευρώσεις κατά μήκος που ενώνονται μεταξύ τους με άλλες κάθετες προς αυτές, εμφανίζοντας έτσι μορφή κηρύθρας με γκριζοσταχτιές αρχικά, γκριζοκαφετιές, λαδοκαφετιές, καστανές ή καστανομαυριδερές αργότερα κυψέλες και ομοιόχρωμες νευρώσεις. Η περίμετρος του καπέλου διπλώνει απότομα προς τα μέσα και ακουμπάει στο πόδι.

Το πόδι με διαστάσεις 2-7 x 2-3 εκατοστά είναι σχεδόν κυλινδρικό, συνήθως πλατύτερο στη βάση, ρυτιδωμένο, με μικρούς λευκωπούς κόκκους, λευκωπό, λευκοκρέμ ή ωχροκρέμ, μερικές φορές με αποχρώσεις της σκουριάς. Η σάρκα είναι ελαστική, εύθραυστη στην ωριμότητα, λευκωπή, με απαλή ευχάριστη γεύση και μυρωδιά.

ΚΛΕΙΔΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ : Ο βιότοπος (συνήθως καμένα δάση κωνοφόρων) η κωνική μορφή, οι αποχρώσεις, οι παχιές ακανόνιστες νευρώσεις και η περίμετρος του καπέλου που διπλώνει απότομα προς τα μέσα για να καταλήξει στο πόδι.

ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Φαγώσιμο, πολύ νόστιμο. Είδος με μεγάλη εμπορική αξία.

ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ: Morhella rigida ή Morhella esculenta ή ξανθό μουρτσέκι.
ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ: Καρποφορεί από τα μέσα Απριλίου έως τις αρχές Μαϊου, μοναχικά ή συνήθως κατά ομάδες, σε πλημμυρισμένες θέσεις, σε όχθες ποταμών, σε δάση με φράξους και άλλα πλατύφυλλα, σε λιβάδια, σε θαμνοτόπους και σε άκρες δασών.
ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ: Το καπέλο, με ύψος 6-9 εκατοστά και διάμετρο 4-6 εκατοστά είναι ακανόνιστο σφαιρικό, αυγόμορφο ή κάπως μακρουλό – κωνικό, με κίτρινες ή ωχροκίτρινες βαθιές κυψέλες που έχουν κυκλικά ή πολυγωνικά σχήματα.
Οι νευρώσεις είναι στενές, ελικοειδείς, με τραχιά όψη, ομοιόχρωμες ή πιο ανοιχτόχρωμες από τις κυψέλες.
Το πόδι με διαστάσεις 4-8 x 1,5-3,5 (4,5) εκατοστά είναι σχεδόν κυλινδρικό, με πλατύτερη και ρυτιδωμένη τη βάση, καλυμμένο με μικρούς κόκκους, λευκωπό αρχικά, ωχροκρέμ στην ωριμότητα. Η σάρκα είναι ελαστική, χοντρή, με απαλή και ευχάριστη γεύση και μυρωδιά που είναι έντονη στα φρέσκα καρποσώματα.
ΚΛΕΙΔΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ: Οι κίτρινες ή ωχροκίτρινες αποχρώσεις, οι κυκλικές ή πολυγωνικές, βαθιές κυψέλες και οι τραχιές νευρώσεις.
Το Morhella spongiola έχει σφαιρικό ή αυγόμορφο ωχρωπό καπέλο με πολλές ακανόνιστες κυψέλες (του δίνουν όψη σπόγγου) και εξογκωμένη τη βάση του ακανόνιστου ποδιού.
ΕΔΩΔΙΜΟΤΗΤΑ: Φαγώσιμο, πολύ νόστιμο
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Προσοχή (για τον αρχάριο μανιταροκυνηγό) μην μπερδέψετε την μορχέλα την ξανθή με την γυρομίτρα την εδώδιμη (Gyromitra esculenta) που κακώς λέγεται πλέον εδώδιμη μια και έχει μεταφερθεί στα δηλητηριώδη μανιτάρια, διότι καταγράφηκαν θανατηφόρα περιστατικά.

Μαγειρίτσα με μανιτάρια από τον Ηλία Μαμαλάκη

Υλικά για 6 άτομα

700 γραμ. διάφορα μανιτάρια

10 φρέσκα κρεμμυδάκια

1 φλιτζ. του καφέ ελαιόλαδο

1 φλιτζ. του καφέ ρύζι για σούπα

5 φρέσκα φύλλα μαρουλιού

200 γραμ. αντίδια

1 φλιτζ. του καφέ άνηθο

2 αυγά

χυμό από 1½ λεμόνι

αλάτι, πιπέρι

1) Παίρνουμε τα μανιτάρια και τα σκουπίζουμε καλά με ένα βρεγμένο πανί. Αν είναι μεγάλα τα κόβουμε σε κομμάτια. Πλένουμε καλά τα αντίδια και τα φύλλα μαρουλιού και τα κόβουμε σε χοντρά κομμάτια. Τα αφήνουμε να περιμένουν.

2) Σε μια μεγάλη κατσαρόλα, ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο και ρίχνουμε μέσα τα φρέσκα κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα. Τα σωτάρουμε ελαφρά και προσθέτουμε το ρύζι. Ανακατεύουμε και ρίχνουμε τα μανιτάρια. Δυναμώνουμε τη φωτιά και τα αφήνουμε να μαγειρευτούν μέχρι να απορροφηθούν τα περισσότερα υγρά της κατσαρόλας.

3) Προσθέτουμε μέσα τα φύλλα μαρουλιού και τα αντίδια. Ανακατεύουμε μέχρι να μαραθούν τα χορταρικά. Προσθέτουμε 2-3 ποτήρια νερό, αλατίζουμε και αφήνουμε τη σούπα μας να σιγοβράσει για περίπου 20 λεπτά της ώρας.

4) Ετοιμάζουμε το αυγολέμονο, χτυπώντας χωριστά τους κρόκους από τα ασπράδια των αυγών. Προσθέτουμε το λεμόνι, 2-3 κουτάλες από το μίγμα της σούπας και κατόπιν ρίχνουμε το αυγολέμονο μέσα στη σούπα. Ανακατεύουμε καλά, αφήνουμε να πάρει μια βράση και η ψευτομαγειρίτσα μας είναι έτοιμη.

Σημείωση. Εάν θέλετε να γίνει εντελώς ελαφριά η μαγειρίτσα, αυγοκόψτε τη μόνο με ασπράδια αυγών. Έτσι δεν θα έχει ίχνος χοληστερίνης και θα είναι κατάλληλη και για τον πιο ιδιότροπο καλεσμένο μας.

Τα μανιτάρια ήταν δηλητηριώδη;

Τα μανιτάρια έκρυβαν δηλητήριο
Παραγγέλθηκε τοξικολογική εξέταση για να διαπιστωθεί αν όντως η κατανάλωση άγριων μανιταριών ήταν μοιραία για τον άτυχο άνδρα. Επιφυλάξεις εκφράζουν ερευνητές μανιταριών
Σε δηλητηρίαση από την κατανάλωση άγριων μανιταριών, που συνέλεξε ο ίδιος από δασική περιοχή του Ρεθύμνου, αποδίδεται από τους συγγενείς του ο θάνατος 40χρονου από τη Βόρεια Ηπειρο, που άφησε την τελευταία του πνοή το απόγευμα της Τρίτης στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης.

Σε 100 έως και 250 υπολογίζονται τα κρούσματα από την κατανάλωση δηλητηριασμένων μανιταριών κάθε χρόνο. Η συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών αντιμετωπίζεται ιατρικά.
Η αιτία του θανάτου είναι οξεία ηπατική ανεπάρκεια και παραγγέλθηκε τοξικολογική εξέταση για να διαπιστωθεί αν αυτή προκλήθηκε από δηλητηρίαση. Ερευνητές μανιταριών εκφράζουν επιφυλάξεις, υποστηρίζοντας πως είναι σπάνια αυτή την εποχή τα δηλητηριώδη μανιτάρια στον ελλαδικό χώρο.
Στην Ελλάδα συναντώνται δύο είδη δηλητηριωδών αμανιτών, ο ανοιξιάτικος και ο φαλλοειδής, με χαρακτηριστικά εύκολα αναγνωρίσιμα
Ο άτυχος άνδρας μεταφέρθηκε το περασμένο Σάββατο από το Νοσοκομείο Ρεθύμνου στο Ιπποκράτειο της Θεσσαλονίκης, που διαθέτει εξειδικευμένη μονάδα μεταμοσχεύσεων.
Λόγω έλλειψης μοσχεύματος, δρομολογήθηκε η μεταφορά του σε μονάδα στο Παλέρμο της Ιταλίας, κάτι που δεν έγινε καθώς ο 40χρονος εξέπνευσε.
«Η κατάστασή του ήταν πολύ βαριά και δεν τα κατάφερε, παρά τη μηχανική υποστήριξη του ήπατος», είπε στο «Εθνος» ο διοικητής του νοσοκομείου, Γ. Χριστιανόπουλος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμπτωματολογία παραπέμπει σε δηλητηρίαση, επιβεβαιώνοντας τη μαρτυρία των συγγενών, κάτι που θα εξακριβωθεί από την ιατροδικαστική και τοξικολογική διερεύνηση που θα ακολουθήσει.
Πρόκειται για το τρίτο παρόμοιο περιστατικό που αντιμετωπίζεται στο συγκεκριμένο νοσοκομείο τον τελευταίο ένα χρόνο, μετά τις περιπτώσεις δύο ανδρών από τη Φλώρινα και τα Γρεβενά, που μεταφέρθηκαν για μεταμόσχευση ήπατος σε κέντρα του εξωτερικού ύστερα από δηλητηρίαση από κατανάλωση μανιταριών.
Επιφυλάξεις για το θέμα εξέφρασε ο ειδικός ερευνητής μανιταριών Γιώργος Κωνσταντινίδης, που επί χρόνια καταγράφει τα είδη των μυκήτων στην ελληνική ύπαιθρο. «Αυτή την εποχή είναι εξαιρετικά σπάνια τα δηλητηριώδη μανιτάρια στην Ελλάδα. Αν και δεν μπορώ να αποκλείσω ένα τέτοιο ενδεχόμενο, έχω τις επιφυλάξεις μου», είπε στο «Εθνος».
«Εχει συμβεί στο παρελθόν να ενοχοποιούνται τα μανιτάρια ως πρόσχημα προκειμένου να χαρακτηριστούν περιστατικά ως επείγοντα και να μεταφερθούν εσπευσμένα ασθενείς στο εξωτερικό για μεταμόσχευση. Δεν υπονοώ πως αυτό συνέβη κι εδώ, αλλά χρειάζεται διερεύνηση», επεσήμανε.
Κρούσματα - Θανατηφόροι αμανίτες
Παρόλο που στην Ελλάδα δεν υπάρχει επίσημη καταγραφή των περιστατικών δηλητηριάσεων από μανιτάρια, τα κρούσματα υπολογίζονται σε 100 ως και 250 κατ' έτος (ανάλογα με τη χρονιά). Στη συντριπτική τους πλειονότητα τα περιστατικά αντιμετωπίζονται ιατρικά, ενώ οι θάνατοι την τελευταία δεκαετία υπολογίζονται σε έναν ως δύο ετησίως. Οι θανατηφόροι αμανίτες ευθύνονται για το 90% των θανάτων.

Στην Ελλάδα συναντώνται δύο είδη αμανιτών, ο ανοιξιάτικος και ο φαλλοειδής.
Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντινίδη, και τα δύο είδη έχουν τρία κοινά χαρακτηριστικά, εύκολα αναγνωρίσιμα ακόμα και από μη έμπειρα μάτια:
α) λευκά ελάσματα (ακτινωτές γραμμές) στο κάτω μέρος του καπέλου, β) μεμβρανώδες δαχτυλίδι στο πάνω μέρος του ποδιού, γ) η βάση του ποδιού αναδύεται μέσα από μια κυπελλόμορφη θήκη.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΙΓΝΑΤΙΑΔΗΣ, στο ΕΘΝΟΣ της 5 Μαϊου 2011

Κυνήγι μανιταριών στο Πήλιο.

Το φθινόπωρο στο Πήλιο είναι μαγευτικό. Από το τρέχον Σαββατοκύριακο και μέχρι τις 24 Οκτωβρίου πάρτε μέρος στα Σαββατοκύριακα Μανιταρογνωσίας που διοργανώνει ο Ξενώνας Αμανίτα στη Τσαγκαράδα.
Αυτή την εποχή τα δάση από καστανιές και οξιές, γεμίζουν με χρυσά και κόκκινα χρώματα. Σε κάθε φύσημα του αέρα, μαζί με τα ξερά φύλλα, κάστανα και καρύδια πέφτουν από τα δένδρα στη γη. Οι αγριομηλιές στο δάσος είναι γεμάτες μήλα. Με τις πρώτες βροχές μουσκεύει το χώμα του δάσους. Με την υγρασία τα νεαρά μανιτάρια βγαίνουν, κρυμμένα κάτω από τα πεσμένα φύλλα. Στον Ξενώνα "ΑΜΑΝΙΤΑ" περιμένουν πως και πως τα πρωτοβρόχια για να εξορμήσουν με τους επισκέπτες τους σε πεζοπορίες στο βουνό για συλλογή άγριων φρούτων και καρπών. Επίκεντρο αποτελεί το "κυνήγι μανιταριών" … με γαστρονομική κατάληξη.

Στα θεματικά Σαββατοκύριακα μανιταρογνωσίας θα γνωρίσετε τα καλογεράκια, τις βασίλες, τις γουργουλιάνες, τα νεραντζάκια αλλά και ….τα ζουρλομανίταρα.
Στα Σαββατοκύριακα μανιταρογνωσίας, θα ανέβουμε στο βουνό, για να περπατήσουμε στο δάσος και να ψάξουμε κάτω από δέντρα και θάμνους με στόχο να βρούμε, να αναγνωρίσουμε και να φωτογραφήσουμε όσο περισσότερα είδη μανιταριών γίνεται. Θα γεμίσουμε τα καλάθια μας μόνο με τα φαγώσιμα και θα ανακαλύψουμε τη γεύση τους στον ξενώνα δίπλα στο τζάκι με ντόπιο κρασί ή τσίπουρο.
Τα τέσσερα ακόμα Σαββατοκύριακα λοιπόν που θα γίνει η δραστηριότητα του μανιταροκυνηγιού και μαγειρέματος είναι τα ακόλουθα:
• Παρασκευή 24 – Κυριακή 26 Σεπτεμβρίου
• Παρασκευή 1 – Κυριακή 3 Οκτωβρίου
• Παρασκευή 8 – Κυριακή 10 Οκτωβρίου
• Παρασκευή 15 – Κυριακή 17 Οκτωβρίου
• Παρασκευή 22 – Κυριακή 24 Οκτωβρίου
Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τον ξενώνα "Αμανίτα", ένα παραδοσιακό ξενοδοχείο με 6 δωμάτια φιλοξενίας, που έχει σαν κύρια έννοια του να προσφέρει στους πελάτες του ένα γνήσια πατροπαράδοτο τρόπο επαφής με τη φύση.

ΠΗΓΗ: in.gr αλλά και ΕΔΩ στον ξενώνα Αμανίτα

Τριήμερη γιορτή μανιταριού στα Άνω Πεδινά στο Ζαγόρι

Τριήμερη γιορτή μανιταριού
Την 2η Ηπειρώτικη Γιορτή Μανιταριού διοργανώνει ο Σύλλογος Μανιταρόφιλων Ηπείρου από αύριο Σάββατο μέχρι τη Δευτέρα στα Άνω Πεδινά Ζαγορίου, στη Λαμπριάδειο Σχολή.

Κατά τη διάρκεια της τριήμερης εκδήλωσης, θα γίνουν σεμινάρια με θέματα που αφορούν τα μανιτάρια, εξορμήσεις σε κοντινό δάσος για αναζήτηση και συλλογή μανιταριών, δημιουργικό και παιδικό εργαστήρι και ζωντανή μουσική από μπάντες και ηπειρώτες τραγουδιστές.
Για μια ακόμη φορά μανιταρόφιλοι από διάφορες περιοχές της Ηπείρου, κι όχι μόνο, θα συναντηθούν στα Άνω Πεδινά, για να ανταλλάξουν γνώσεις και εμπειρίες για τα μανιτάρια, να δοκιμάσουν μανιταρογεύσεις και να απολαύσουν τις φυσικές ομορφιές τις περιοχής, κατά την αναζήτηση μανιταριών. «Ο κόσμος του μανιταριού προσφέρει πολλά πράγματα, όπως άσκηση, αναζήτηση και την γεύση από τα είδη των μανιταριών. Είναι γεγονός άλλωστε ότι οι σύλλογοι μανιταρόφιλων αυξάνονται κάθε χρόνο», είπε ο πρόεδρος του Συλλόγου Μανιταρόφιλων Ηπείρου, Γιώργος Λάμπρου.
Να θυμίσουμε ότι στη περσινή εκδήλωση του συλλόγου σημειώθηκε μεγάλη επιτυχία, καθώς την επισκέφθηκαν πάνω από 1.000 άτομα. «Ήταν μια έκπληξη για μας η περσινή γιορτή, καθώς δεν περιμέναμε ότι θα φτάναμε αυτόν τον αριθμό επισκεπτών. Φέτος όμως πατάμε γερά στα πόδια μας και ξέρουμε ότι η γιορτή θα διοργανωθεί με μεγάλη επιτυχία», είπε ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου Μανιταρόφιλων Ηπείρου Χάρης Λαμπρίδης.

Ο Σύλλογος των Μανιταρόφιλων Ηπείρου δεν έχει μεγάλη διάρκεια ζωής, καθώς ιδρύθηκε το 2007, αλλά μέσα σε αυτά τα τρία χρόνια έχει κάνει αρκετά πρωτοποριακά πράγματα. Ένα παράδειγμα είναι και η εκδήλωση που είχε διοργανωθεί παλαιότερα με θέμα την «Τρούφα», όταν σημειώθηκε με επιτυχία η πρώτη καταγραφή τρούφας στην Ήπειρο, με τη βοήθεια ειδικών καλεσμένων από Ιταλία και την Ξάνθη.
Το πρώτο «ραντεβού» δίνεται λοιπόν για αύριο στις 10 το πρωί. Στις 2 το μεσημέρι θα ξεκινήσει η έκθεση-εργαστήριο αναγνώρισης μανιταριών, την οποία έχουν επιμεληθεί: Γεώργιος Κωνσταντινίδης, Άγγελος Παπαδημητρίου, Ευάγγελος Φίλης, Πανταζής Τουφίδης, Αθανάσιος Ντίνος.

Στις 5 το απόγευμα θα γίνει εργαστήρι παιδικών δραστηριοτήτων, ζωγραφικής και γλυπτικής με επιμέλεια της Αγγελικής Μπαμπασίκα. Στις 8.30 το βράδυ θα γίνει η κεντρική εκδήλωση με ομιλία για τα μανιτάρια από τον γεωπόνο Λευτέρη Λαχουβάρη.

Μία ώρα μετά θα μοιραστεί δωρεάν μανιταρόσουπα από τον Σύλλογο Μανιταρόφιλων και θα ακολουθήσει μουσική από το συγκρότημα «Μιχάλης Μιχόπουλος». Την Κυριακή 23 Μαΐου, στις 9 το πρωί έχει προγραμματιστεί να γίνει συγκέντρωση στον χώρο της εκδήλωσης για αναχώρηση προς αναζήτηση, συλλογή και καταγραφή μανιταριών. Στις 10 το πρωί, στο χωριό θα γίνει το παιχνίδι «το κυνήγι του μανιταροθησαυρού». Το απόγευμα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει παιδικές δραστηριότητες, και στις 7 θα γίνουν ομιλίες από τους τρεις δημάρχους του Ζαγορίου αλλά και από εισηγητές.

Ο Γιώργος Κωνσταντινίδης θα μιλήσει για τις μεθόδους απλής καταγραφής των μυκήτων, ο υποψήφιος διδάκτορας Βιοχημείας Στάθης Βασδέκης θα κάνει ομιλία για τις φαρμακευτικές ιδιότητες των μανιταριών και ο γεωπόνος Θανάσης Μαστρογιάννης θα μιλήσει για το πώς καλλιεργούνται τα μανιτάρια (σπιτική καλλιέργεια). Στις 9.30 και πάλι δωρεάν μανιταρόσουπα και μουσική βραδιά με τα συγκροτήματα «Μιχάλης Μιχόπουλος», «Μουκλιομός» και «Manitarock».
Για το πρωί της Δευτέρας 24ης Μαΐου έχει προγραμματιστεί συζήτηση με θέμα: «Επαναπροσδιορισμός ανάγκης ίδρυσης ομοσπονδίας ή άλλης μορφής εταιρείας» με εισηγητή τον Παναγιώτη Διαμαντόπουλο, και βόλτα για αναζήτηση, συλλογή και καταγραφή μανιταριών.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 1) Μανιτάρια Ηπείρου

2) Οδηγός μανιταροκυνηγού

3) Ολα τα μανιτάρια

Ο θησαυρός των Γρεβενών, οι κυνηγοί των μανιταριών.

«Τα μανιτάρια έσωσαν τους Γρεβενιώτες τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, όταν όλοι έφτιαχναν χυλό από αυτά για να ζήσουν. Τα μάζευαν στο Μεσοχώρι και αφού πρώτα τα ζεμάτιζαν σε μεγάλα καζάνια, τα μοίραζαν σε όλες τις οικογένειες.

Στο πέρασμα των χρόνων έγιναν αρχικά μανία και σπορ για τους ερασιτέχνες “κυνηγούς” τους, για να φθάσουμε σήμερα στην ιδιαίτερα επικερδή επιχειρηματικότητα που αναπτύσσεται στην πόλη με βάση τα μανιτάρια». Ο κ. Γιώργος Κωνσταντινίδης είναι δάσκαλος στο επάγγελμα και είναι πλέον ειδικός στηνκαταγραφή όλων των σπάνιων ειδών μανιταριών-έχει μάλιστα γράψει πέντε βιβλία σχετικά. Ζει στα Γρεβενά, όπου τα μανιτάρια βρίσκονται παντού: στα πυκνά δρυοδάση, στο μεσημεριανό τραπέζι κάθε οικογένειας, σε πρότυπα εργαστήρια τυποποίησης, στα πέτρινα συμπλέγματα στις πλατείες, στάμπα σε μπλουζάκια, ακόμη και στο δέρμα των νέων... ως τατουάζ!

Οι κάτοικοι της «μανιταρούπολης της Δυτικής Μακεδονίας» έχουν συνειδητοποιήσει τη σημασία των μανιταριών για την τοπική οικονομία και φροντίζουν να εκμεταλλευτούν στο έπακρο το δώρο της φύσης, τα εκατοντάδες είδη των «παιδιών της βροχής».

Δεν είναι ότι η γειτονική Κοζάνη, η Καστοριά ή η Φλώρινα δεν έχουν μανιτάρια. Απλώς οι Γρεβενιώτες διαπίστωσαν γρήγορα τη σημασία και τη δυναμική τους και τα συλλέγουν μανιωδώς. Τα Σαββατοκύριακα τα μέχρι πρότινος απάτητα δάση του Νομού Γρεβενών γεμίζουν από συλλέκτες, παρέες και οικογένειες που κρατούν καλάθια και μαζεύουν μανιτάρια. Δεν υπάρχει στην πόλη οικογένεια που να κάθεται το μεσημέρι στο τραπέζι χωρίς ένα τουλάχιστον πιάτο με μανιτάρια.

Μεγάλη ποικιλία
«Στην περιοχή των Γρεβενών έχουν ταυτοποιηθεί επιστημονικά περίπου 1.400 είδη. Η μακρολεπιώτα η ψηλή, τα βασιλικά, ο αμανίτης ο καισαρικός, τα καλογεράκια είναι γνωστά στους ντόπιους για τη γεύση και τα αρώματά τους. Στην πολυετή έρευνα που έκανε ο Παντελής Βούλγαρης πριν γυρίσει την ταινία για τον Εμφύλιο, οι περισσότεροι κάτοικοι τού έλεγαν- περιγράφοντας εικόνες της εποχής- ότι “πήγαμε στο βουνό για χόρτα και καλογεράκια”. Κι εννοούσαν βέβαια το νόστιμο είδος μανιταριού», λέει ο κ. Κωνσταντινίδης.

Αυτό που έσωζε τους παλιότερους εμπειρικούς συλλέκτες από δηλητηριάσεις ήταν το γεγονός ότι προτιμούσαν τέσσερα- πέντε είδη που γνώριζαν και ήταν δοκιμασμένα.
Με τα χρόνια όμως τα καλογεράκια των παππούδων πέρασαν σε ιλουστρασιόν καταλόγους εστιατορίων, δίπλα σε εκατοντάδες ακόμη είδη μανιταριών.

Από τα ντελικατέσεν μέχρι το Μπάκιγχαμ

«ΑΠΑΣΧΟΛΩ στην επιχείρησή μου τρία άτομα και συνεργάζομαι με 60 συλλέκτες, από τους οποίους προμηθεύομαι δεκάδες είδη. Συλλέκτες- γνώστες των μανιταριών εφοδιάζουν και τις ταβέρνες της πόλης», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο κ. Φώτης Παρασκευαΐδης, ιδιοκτήτης εργαστηρίου και καταστήματος λιανικής πώλησης ειδών με βάση τα μανιτάρια. Αρκετά από αυτά θα καταλήξουν σε πολυτελή εστιατόρια, ξενοδοχεία και εξειδικευμένα καταστήματα τροφίμων σε ολόκληρη την Ελλάδα. Βασιλιάς των μανιταριών, εξηγούν οι ειδικοί, θεωρούνται οι βωλίτες.

Οι φήμες λένε ότι στον γάμο του πρίγκιπα Καρόλου με την Νταϊάνα το δώρο της οικογένειας Λάτση στους νεόνυμφους ήταν ένα καλάθι με βωλίτες. Στους κεντρικούς δρόμους των Γρεβενών τα μανιτάρια βρίσκονται παντού. Υπάρχουν μαρμάρινα συμπλέγματα στην είσοδο της πόλης και τις κεντρικές πλατείες, πέτρινες βρύσες σκαλισμένες στο σχήμα του μανιταριού, πινακίδες εστιατορίων και εργαστηρίων, αφίσες για σεμινάρια και γιορτές μανιταριού κ.ά.

«Σερβίρω 300 διαφορετικά είδη»

«ΣΤΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΜΟΥ καταναλώνονται 300 είδη μανιταριών. Έχω φανατικούς πελάτες, ακόμη και ξένους που έρχονται στα Γρεβενά ειδικά για να δοκιμάσουν νέες συνταγές και γεύσεις. Το μανιτάρι τρώγεται με κάθε τρόπο. Μαγειρευτό, γιαχνί, ογκραντέν, ως ζυμαρικό, στη σούβλα. Υπάρχουν μανιτάρια με γεύση κοτόπουλο, μπέικον, συκωτιού, γλυκάνισου και ό,τι άλλο μπορείτε να φανταστείτε. Είναι κάτι ανάμεσα στο κρέας και τα λαχανικά και οι πιστοί μανιταρόφιλοι συνεχώς αυξάνονται», λέει ο Θόδωρος Καραγιάννης, ιδιοκτήτης ταβέρνας στα Γρεβενά.

Οι Γρεβενιώτες επιχειρηματίες ανάγκασαν τα τελευταία χρόνια και τις τοπικές αρχές να δουν πιο σοβαρά τη μανιταρομανία, αφού διαπίστωσαν ότι διαμορφώνεται ένα κίνημα που μπορεί να εκτοξεύσει την τοπική οικονομία. Έτσι, ο δήμος και η νομαρχία βοηθούν συγγραφικές προσπάθειες, όπως ήταν η έκδοση το 2007 του λευκώματος «Γρεβενά, η πόλη των μανιταριών». Βοήθησαν επίσης με την ανακήρυξη των Γρεβενών ως «Πόλης των μανιταριών» από το δημοτικό συμβούλιο την ίδια χρονιά.

Η γιορτή
Οι Αρχές συμμετέχουν βέβαια και στην ετήσια γιορτή μανιταριού που συγκεντρώνει κάθε Αύγουστο 20.000 επισκέπτες στα δάση των Γρεβενών.

«Εμείς, οι Αλβανοί και οι Βρετανοί είμαστε οι λαοί με τη μεγαλύτερη δυσπιστία απέναντι στα άγρια μανιτάρια. Φοβόμαστε ότι θα δηλητηριαστούμε ή θα τρελαθούμε. Η αλήθεια είναι ότι από τα 2.500

είδη που φυτρώνουν στη χώρα μας, μόνο τα 15 προκαλούν θάνατο και λιγοστά είναι τοξικά και παραισθησιογόνα. Απαράβατος κανόνας, πάντως, είναι ότι δεν μαζεύουμε μανιτάρια στο δάσος αν δεν τα γνωρίζουμε», σημειώνει ο κ. Κωνσταντινίδης.

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Μοσχάρι με αποξηραμένα μανιτάρια
Υλικά (για 2 μερίδες)

● 200 γρ. φιλέτο μοσχαρίσιο ● 1 πατάτα ● 5 κρεμμύδια στιφάδου ελαφρώς ζεματισμένα ● 100 γρ. βούτυρο ● 50 γραμμ. μανιτάρια morille αποξηραμένα ● 150 ml κρέμα γάλακτος ● λίγο λευκό κρασί αρετσίνωτο ● ελαιόλαδο ● αλάτι ● πιπέρι Εκτέλεση
Μουλιάζουμε τα αποξηραμένα μανιτάρια σε νερό ή κρασί για 20- 25 λεπτά, τα στραγγίζουμε και κρατάμε το ζουμί για μετά, γιατί είναι γεμάτο ουσία (μισό κιλό αποξηραμένα μανιτάρια ισοδυναμούν με πέντε κιλά φρέσκα). Πλένουμε την πατάτα, την τυλίγουμε σε αλουμινόχαρτο και την ψήνουμε στον φούρνο ολόκληρη με τη φλούδα της. Αλατοπιπερώνουμε το φιλέτο και το σοτάρουμε σε ένα τηγάνι, όπου έχουμε ζεστάνει λίγο ελαιόλαδο με βούτυρο. Προσθέτουμε στο τηγάνι την ψημένη πατάτα κομμένη σε ροδέλες και μόλις σοταριστεί, βάζουμε και τα κρεμμυδάκια. Μόλις τα υλικά σοταριστούν, τα αφαιρούμε από το τηγάνι ένα ένα και στο ίδιο λάδι τηγανίζουμε ελαφρώς τα μανιτάρια. Σβήνουμε με το κρασί που μούλιασαν και μόλις εξατμισθεί, προσθέτουμε την κρέμα γάλακτος, χαμηλώνουμε λίγο τη φωτιά και ανακατεύουμε μέχρι να γλασάρει το μείγμα μας. Αλατοπιπερώνουμε και αποσύρουμε από τη φωτιά. Ρίχνουμε λίγο βούτυρο και ανακατεύουμε για να δέσει καλά. Σερβίρουμε τις πατάτες, το κρεμμυδάκι και το κρέας μας και τα περιχύνουμε με τη σάλτσα μανιταριών.

Σπαγγέτι με μανιτάρι
Υλικά ● 1/2 πακέτο σπαγγέτι ● 10 γραμμ. μανιτάρια shiitake (τα βρίσκουμε στο super market)

● 1 ποτήρι κρασιού νερό για να μουλιάσουμε τα μανιτάρια ● 1/2 ποτήρι κρασιού γάλα ● 1 κ.σ. βούτυρο ● 1 κ.σ. αλεύρι ● Αλάτι, πιπέρι, μοσχοκάρυδο Εκτέλεση
Μουλιάζουμε τα μανιτάρια σε λίγο ζεστό νερό για 5 λεπτά. Βράζουμε τα ζυμαρικά σε αλατισμένο νερό 1 λεπτό λιγότερο απ΄ ό,τι μας λένε οι οδηγίες.

Εν τω μεταξύ σε ένα τηγάνι λειώνουμε το βούτυρο και σοτάρουμε τα μανιτάρια, αφού τα έχουμε στραγγίξει. Τα πασπαλίζουμε με το αλεύρι και ανακατεύουμε με μια ξύλινη σπάτουλα περίπου για 2 λεπτά. Προσθέτουμε το νερό από τα μανιτάρια και συμπληρώνουμε με λίγο γάλα. Αλατοπιπερώνουμε ρίχνουμε και μια πρέζα μοσχοκάρυδο. Αφήνουμε να πήξει ελαφρά και προσθέτουμε τα ζυμαρικά. Ανακατεύουμε και ρίχνουμε τριμμένη γραβιέρα ή παρμεζάνα.

ΠΗΓΗ: Τα Νέα Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2009

Μανταρόπτα απ' το Ζαγόρι και από τη Χαλκιδική.

Οι εκδόσεις ΙΩΝ κυκλοφόρησαν το 2006 το πολύ καλό, κατατοπιστικό βιβλίο (324 σελίδες) με πλούσιο φωτογραφικό υλικό, μα προπαντός πολυάριθμες συνταγές μαγειρικής με βάση το μανιτάρι του Στέφανου Διαμαντή.

Στο βιβλίο γίνεται μια πρώτη γνωριμία με τα φαγώσιμα άγρια μανιτάρια του δάσους και των λιβαδιών και στη συνέχεια οι άπειρες συνταγές, όρεξη νάχετε : ορεκτικά με μανιτάρια, μανιτάρια σε κρέπες πίτσες πίτες, μανιτάρια με αυγά, σαλάτες, μανταρόσουπες, μανιτάρια με λαχανικά, με ζυμαρικά και ρύζι, μανιτάρια με κοτόπουλο, κρέας με μανιτάρια, μανιτάρια με ψάρια και θαλασσινά, κ.λ.π.

Ο κ. Στέφανος Διαμαντής, σπούδασε Δασολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Μυκητολογία στο Πανεπιστήμιο Aberdeen του Ηνωμένου Βασιλείου και έκανε μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Berkeley. Ασχολείται με την ελληνική μυκητοχλωρίδα από το 1978 και έχει συγγράψει πολλές επιστημονικές εργασίες καθώς και ένα βιβλίο με τίτλο «Τα μανιτάρια της Ελλάδος» Υπηρετεί ως τακτικός ερευνητής στο ΕΘΙΑΓΕ – Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης.
Διαβάζουμε στο εξώφυλλο του βιβλίου
Όλα τα χρόνια που περιφέρομαι στην Ελληνική ύπαιθρο μελετώντας την άγρια μυκητοχλωρίδα μας, διαπίστωσα πως οι περισσότεροι Έλληνες καταναλώνουν τα μανιτάρια ψητά στα κάρβουνα με λίγο αλάτι, λάδι και λεμόνι ή τηγανητά. Σε πολύ λίγες περιοχές μαγειρεύονται μανιταρόσουπες, μανιταρόπιτες ή άλλες συνταγές. Όμως η ελληνική κουζίνα φημίζεται παγκόσμια για τη φαντασία της, τα αγνά υλικά που χρησιμοποιεί και το ελαιόλαδο. Φαίνεται λοιπόν πως όταν φτάνουμε στα μανιτάρια η φαντασία μας εξαντλείται. Έτσι αποφάσισα να γράψω αυτό το βιβλίο συνταγών με σκοπό να διευρύνω τη φαντασία της νοικοκυράς και συγχρόνως να συμβάλλω στην αγάπη του μέσου Έλληνα για τα μανιτάρια και στην εκτίμηση και το σεβασμό του για τη γενναιόδωρη φύση.

Στον πρόλογο του βιβλίου διαβάζουμε: Υπάρχουν περισσότερα από 2000 είδη γνωστών αυτοφυών μανιταριών στην Ελλάδα και βέβαια δεν είναι όλα εδώδιμα. Μερικά είναι δηλητηριώδη και πολλά δεν τρώγονται γιατί είναι άνοστα, δύσοσμα, σκληρά ή πολύ μαλακά, μικρά ή σπογγώδη. Εάν λοιπόν αποφασίσετε να συλλέξετε άγρια μανιτάρια μόνοι σας, θα χρειαστείτε τουλάχιστον 2-3 βοτανικά βιβλία για την αναγνώριση μανιταριών ή τη βοήθεια γνωστών ή φίλων σας που έχουν εμπειρία. Θα πρέπει να είστε απόλυτα βέβαιοι ότι τα μανιτάρια που συλλέγετε είναι φαγώσιμα.

(Το βιβλίο αφιερώνεται στη μνήμη του Δημήτρη Κελτεμλίδη, λάτρη και μελετητή της ελληνικής μυκητοχλωρίδας και των παραδόσεων γύρω από αυτήν)
Και τώρα δυο συνταγές μανταρόπτας (μανιταρόπιτας) από το Ζαγόρι και από τη Χαλκιδική από το ως άνω βιβλίο.

Άγρια μανιτάρια του δάσους και του λειβαδιού. Οδηγός μανιταροκυνηγιού.

Mushrooms

View SlideShare presentation or Upload your own. (tags: forest mushrooms)

Ο πρόσφατα ιδρυθείς σύλλογος μανιταροκυνηγών Ιωαννίνων, χάρις στη δραστηριότητα των μελών του, και του ακάματου Διοικητικού Συμβουλίου του (Λάμπρου Γεώργιος, Χάρης Λαμπρίδης, Ντάγκα Χριστίνα, Φίλης Ευάγγελος, Κόντος Δημήτριος) εξέδωσε ένα καλαίσθητο φυλλάδιο μανιταρογνωσίας – μανιταροσυλλογής για τα άγρια μανιτάρια των δασών και των λειβαδιών του Νομού Ιωαννίνων.
Είναι κρίμα την πλούσια μανιταροχλωρίδα της περιοχής (σε ποικιλία και αφθονία στις κατάλληλες συνθήκες υγρασίας θερμοκρασίας) να τη λυμαίνονται έμποροι.
Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων με Νομάρχη τον κ. Αλέκο Καχριμάνη επιχορήγησε την έκδοση αυτή, αναγνωρίζοντας το αξιέπαινο της προσπάθειας για την ανάδειξη της πλούσιας μανιταροχλωρίδας της περιοχής σαν πόλο έλξης τουρισμού και λελογισμένης οικονομικής αξιοποίησης της μανιταροσυλλογής με σεβασμό στο περιβάλλον (προσέχουμε για να έχουμε), και προπαντός προσοχή στους ξένους λαίμαργους εμπόρους, άρπαγες των μανιταριών των δασών μας.
Ποτέ μα ποτέ δεν μαζεύουμε μανιτάρια με βάση φωτογραφίες.
Όλα τα μανιτάρια τρώγονται, μερικά δυστυχώς  .... για μία μόνο φορά!
Η επιμέλεια του φυλλάδιου έγινε από τον κ. Στάθη Βασδέκη.
Σχετικός Σύνδεσμος ΕΔΩ

Τρία περιστατικά δηλητηρίασης από άγρια μανιτάρια στη Θεσσαλία. Να πάψουν οι αδαείς να μαζεύουν και να τρώνε μανιτάρια, δεν τρώγονται όλα, δεν χαρίζονται γιατί δεν ξέρεις τι συμβαίνει καμιά φορά. Για περισσότερα  πατήστε ΕΔΩ