Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Καπέσοβο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Καπέσοβο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 10 Μαρτίου 2010

Πως διαβάζιτι του φλυτζιάν΄ ... για αρχάριους.


Πα-πα-πα-πα ...θάμα!
Πουλυ καλό φλιτζιάν' μπράβου!
Το διάβασμα του φλιτζανιού
ΔΙΑΤΑΞΗ
Το πάνω μέρος προς το χείλος του φλιτζανιού απεικονίζει το εγγύς μέλλον ενώ όσο προχωρούμε προς τη βάση τα γεγονότα απομακρύνονται χρονικά.
Το χερούλι αποτελεί τον άξονα του φλιτζανιού. Τα σημάδια που υπάρχουν σ’ αυτό το σημείο αφορούν τα προσωπικά του ατόμου. Δεξιά απεικονίζεται ότι έχει σχέση με το σπίτι και την οικογένεια και αριστερά ότι έρχεται απ’ έξω απ’ το διπλανό σπίτι ως τη Γη του Πυρός (φίλοι, γνωριμίες, άτομα και ειδήσεις από μακρυά)
Στον «πάτο» διαβάζεται η καρδιά του ατόμου (διάθεση, συναισθήματα)

ΧΡΩΜΑ
Σημαντικό είναι και το χρώμα των σχημάτων – συμβόλων. Ένα φλιτζάνι με αναλογία καφέ σχημάτων και λευκών κενών είναι καλό και χαρούμενο, ενώ ένα φλιτζάνι με περισσότερο καφέ ή με μεγάλα κομμάτια ξεραμένου τελβέ ειδικά στο περίγραμμα είναι «κλειστό», δυσάρεστο. Οι καφέ φιγούρες μπορεί να συμβολίζουν ανάλογα με τα διπλανά σχήματα εχθρικά ή σκουρόχρωμα πρόσωπα.

ΣΥΜΒΟΛΑ
Τα ευκολότερα και πιο ευδιάκριτα σχήματα του φλιτζανιού είναι οι λευκές γραμμές που το διασχίζουν κάθετα ή διαγώνια και καταλήγουν στο χείλος του. Αυτές είναι δρόμοι. Συμβολίζουν τα ταξίδια, σύντομα ή μακρινά ανάλογα με το μέγεθός τους.
Αν η λευκή γραμμή διακόπτεται από καφέ σε οποιαδήποτε σημείο της, ο δρόμος που σχεδιάζει το άτομο δεν θα γ΄νει.
Μικρές κουκίδες πάνω στο δρόμο δείχνουν τα άτομα που θα ταξιδέψουν μαζί με το πρόσωπο ενώ αν οι κουκίδες βρίσκονται στο τέλος της γραμμής (στο χείλος) δείχνουν τα άτομα που θα συναντησει το πρόσωπο στον προορισμό του.
Άλλα ευδιάκριτα σχήμταα είναι τα γράμματα του αλφαβητου και οι αριθμοί. Τα γράμματα συμβολίζουν αρχικά ονομάτων και οι αριθμοί είτε μεταφράζονται σε γράμματα (3=Γ) είτε δηλώνουν χρονικό διάστημα (μέρες ή μήνες)
Οι κύκλοι δίπλα – δίπλα ή ενωμένοι συμβολίζουν δαχτυλίδια ή στέφανα δηλαδή αρραβώνα ή γάμο.
Το λέρωμα στο χείλος του φλιτζανιού είναι λεφτά. Δεξιά απ’ το χερούλι θα δώσεις, αριστερά θα πάρεις.
Μικρές κουκίδες καφέ στο χείλος είναι ειδήσεις και λόγια…
Τρεις τέσσερις γραμμές στην κορυφή είναι τραπέζι με τρία τέσσερα άτομα.
Άσπρο άνοιγμα με δυο σημαδάκια μέσα είναι «κλειστή συνάντηση».
(Βικτώρια Ζούκη στο Ημερολόγιο 2010 του Καπέσοβου)

Η συνέχεια του μαθήματος «πως θα μάθιτι να λέτι του φλυτζιάν» στο ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ του 2010 του Πολιτιστικού Συλλόγου Καπεσόβου

…. Αφού το έφερνε μια βόλτα, ανοιγόκλεινε τα χείλη της σε ένα ανεπαίσθητο πα-πα-πα-πα!..και κουνούσε το δεξί της χέρι πέρα δώθε σε εκδήλωση απέραντου θαυμασμού!
Και άρχιζε Χαρά λαβαίν’ς Μια στενοχώρια ξικόβιτι Καλό χαμπέρ’ από μακριά έρχιτι Ένας ψ’λός – κουντός ψλή – κουντή (ανάλογα με τις πληροφορίες) σι σκέφτιτι
Τραπέζ’ κάν’ς Λιφτά λαβαιν΄ς γιάτα βήκαν σ΄ν κουρφή (και έδειχνε μια μουτζούρα του καφέ με το δάκτυλό της) ..Ένα σταυρό γλέπου (η πιο καυτή πρόβλεψη, αφού ο σταυρός σήμαινε αρραβώνα και τέτοια) Μιγάλ’ πόρτα διαβαίν΄ς … Δρόμου μακρύ –κουντό κάν'ς (μερικές φορές ήταν μπουδ’σμένους, άλλες ήταν ντιρβέν
Ούι μπράβου πουλύ καλό φλυτζιάν και έπιανε το επόμενο:
Πα-πα-πα-πα θάμα το ίδιο τελετουργικό …
Όλες για τη γιαγιά Ανθούλα είχαν πουλύ καλό φλυτζιάν … θάμα … κι ας ήταν οι περισσότερες συφοριασμένες
(Θουκυδίδης Παπαγεωργίου στο Ημερολόγιο 2010 του Καπέσοβου)
Ούι μπράβου πουλύ καλό φλυτζιάν’


Δευτέρα 10 Αυγούστου 2009

Καπέσοβο, Καπέσοβο πώχεις το κρυονέρι


(Από το ημερολόγιο του 2002 «Συνέβη στο Καπέσοβο … και έγινε τραγούδι» έκδοση του Πολιτιστικού Συλλόγου Καπεσόβου)

Στο Κάϊρο αρρώστησα, στα Γιάννενα θα γειάνω

στην άκρη στο Καπέσοβο θα πέσω να πεθάνω.

Καπέσοβο, Καπέσοβο πώχεις το κρυονέρι

έχεις κορίτσια όμορφα, πούναι γλυκά σα μέλι.

Σηκώνομαι πρωί – πρωί, δυο ώρες πριν να φέξει

παίρνω το ντουφεκάκι μου και πάω να κυνηγήσω,

λαγούς και πέρδικες να βρω και πίσω να γυρίσω.

Βρίσκω την Όλγα μου μπροστά και την καλημερίζω.

- Καλή σου μέρα Όλγα μου,

- Καλώς το Μιχαλάκη

- Έχεις μαλλιά δεντρογαλιές και τρίχες σαν μετάξι

και κάθε τρίχα γίνεται σπαθί για να με σφάξει.

- Μιχάλη μ’ αρραβώνιασαν χωρίς το ρώτημά μου,

μου δώκαν άντρα δάσκαλο χωρίς το θέλημά μου

με δείραν και με μάλωσαν και μ’ έκαναν τιμπίκι

από τη ρούγα μη διαβείς όσο να γένω νύφη

Όλγα ζάχαρη, Όλγα μέλι, Όλγα μοσχοαναθρεμένη! (-ή)

Όλγα ζάχαρη, Όλγα μέλι, Όλγα ζάχαρη θριμένη!

(αφήγηση: Ελένη Τσολάκη)

------------------------------------------------------------------

Στο Κάϊρο αρρώστησα, στα Γιάννενα θα γειάνω

στην άκρη στο Καπέσοβο θα πέσω να πεθάνω.

Πέρασα θάλασσα πλατειά, κάμπους βουνά και όρη

Για νάβρω την αγάπη μου απάνω στο Ζαγόρι.

Πήρα τα ζαγαράκια μου να πάω να κυνηγήσω

Βρίσκω την κόρη από μπροστά και την καλημερίζω.

-Καλήμέρα σου κόρη μου – Καλώς το παλληκάρι

εμένα μ’ αραβώνιασαν χωρίς το θέλημά μου,

μούδωκαν άντρα χωριανό χωρίς το θέλημά μου,

με δείραν και με μάλωσαν και μ’ έκαναν τιμπίκι

από τη ρούγα μη διαβώ όσο να γένω νύφη.

Καπέσοβο, Καπέσοβο πώχεις το κρυονέρι

έχεις κορίτσια όμορφα, πούναι γλυκά σα μέλι.

Μανουσάκια μανουσάκια, μόσχους και γαρυφαλάκια

Μανουσάκια στην αυλή σου, πως κοιμάσαι μοναχή σου;

(Δημοσίευση: Κ. Βαρζώκας)

…………………………………………………………………………

Το τραγούδι στο Καπέσοβο σήμερα τραγουδιέται αποκλειστικά στη δεύτερη εκδοχή του και αναφέρεται στον ανεκπλήρωτο έρωτα του Μιχαλάκη για την Όλγα, την οποία οι γονείς της την πάντρεψαν με άλλον άντρα.

Ξέρουμε ότι η Όλγα παντρεύτηκε το 1893, άρα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι τότε περίπου γράφτηκε το τραγούδι ή διασκευάστηκε.

Λέμε διασκευάστηκε, γιατί στη συλλογή του Κώστα Βαρζώκα, αφενός αναφέρεται σαν χορός συρτός, ενώ σήμερα χορεύεται ζαγορίσιος και αφετέρου δεν αναγράφονται συγκεκριμένα ονόματα, ενώ γνωρίζουμε ότι η Όλγα και ο Μιχαλάκης ήταν υπαρκτά πρόσωπα.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Καπεσοβίτισας Ελένης Τσολάκη (η οποία μας υπαγόρευσε και το σύνολο των στίχων), το τραγούδι γράφτηκε από την αδελφή του Μιχαλάκη, Φρείδω, σε συνεργασία με έναν οργανοπαίκτη από τη Μπάγια (Κήποι) τον «Κωτσιογύφτο», ένα βράδυ μέσα στο μαγειριό της Φρείδως.

Υπάρχει βέβαια το ενδεχόμενο, ο Βαρζώκας να θέλησε επίτηδες ν’ αποφύγει την αναγραφή συγκεκριμένων ονομάτων, γιατί η ερωτική ιστορία που αφηγείται το τραγούδι ήταν σχετικά πρόσφατη, όταν εκείνος έγραφε τη συλλογή του.

Σ’ αυτήν την άποψη συνηγορούν και μαρτυρίες πολλών Καπεσοβιτών, ότι το γύρισμα του τραγουδιού «Όλγα ζάχαρη, Όλγα μέλι…» δεν ακουγόταν στο Καπέσοβο μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970, όσο δηλαδή ζούσαν εκεί τα παιδιά του Μιχαλάκη και η μοναχοκόρη της Όλγας.

Σχετικά με τη ζωή των προσώπων του τραγουδιού:

Ο Μιχαλάκης ξενητεμένος στο Κάϊρο, αρρώστησε και επέστρεψε στο Καπέσοβο για ανάρρωση. Εκεί ερωτεύτηκε την Όλγα, αλλά η οικογένειά της δεν τον δέχτηκε για γαμπρό. Αργότερα έφτιαξε τη δική του οικογένεια και έζησε στο Καπέσοβο μέχρι τα γεράματά του.

Η Όλγα πέθανε το 1916, νεότατη στα 39 της χρόνια, αφού πρώτα έχασε πέντε παιδιά και τον άντρα της το 1906.

Πρόλαβε να δει την πρωτότοκη και μοναχοκόρη της παντρεμένη και ν’ αγκαλιάσει το πρώτο της εγγόνι που γεννήθηκε το 1915.



Πέμπτη 6 Αυγούστου 2009

Η δολοφονία του Αλέξη Νούτσου το 1822 από τον ...


Ο Αλέξης Νούτσος το καλοκαίρι του 1821 κατεβαίνει στην επαναστατημένη Ελλάδα. Γνωρίζει τους Φαναριώτες πολιτικούς και τους Έλληνες καπεταναίους και αναμιγνύεται στα πολιτικά και στρατιωτικά πράγματα.

Προσπαθεί να απεμπλέξει και να γλιτώσει τους Αλβανούς φίλους του που βρίσκονται κλεισμένοι στην Τριπολιτσά. Το επιτυγχάνει ύστερα από διαπραγματεύσεις και τους στέλνει στον Αλή Πασά στα Γιάννινα.

Ο Αλέξης δεν ξεχνά τον Αλή Πασά κυρίως πια για συναισθηματικούς λόγους. Του στέλνει πληροφορίες και προσπαθεί να του στείλει και στρατιωτική βοήθεια αλλά ματαίως.

Ο Αλής πέφτει τον Ιανουάριο του 1822 κι ο Αλέξης ξεχειμωνιάζει με την οικογένειά του στη Λευκάδα.

Την Άνοιξη του 1822 κατεβαίνει στην Πελοπόννησο, στην πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου, ύστερα από πρόσκληση του Μαυροκορδάτου για βοήθεια.

Στην Πολιτική Διοίκηση που σχηματίστηκε εκλέχτηκε πρόεδρος του Εκτελεστικού ο Μαυροκορδάτος και Υπουργός Εσωτερικών και Πολέμου ο Ιωάννης Κωλέττης, φίλος του Αλέξη από την αυλή του Αλή Πασά.

Ο Μαυροκορδάτος και ο Κωλέττης, από την Κόρινθο όπου εδρεύει η Πολιτική Διοίκηση, στέλνουν τον Αλέξη Νούτσο στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα με σκοπό να συνενώσει πολιτικούς (Αρειοπαγίτες) και στρατιωτικούς (Ανδρούτσος).

Εκεί τα πάντα έχουν διαλυθεί απ’ τη διχόνοια και τις φιλοδοξίες.

Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος υπόσχεται συνεργασία και δίνει ελπίδες στον Αλέξη Νούτσο.

Τούτος γυρίζει στην Κόρινθο όπου η κυβέρνηση τον διορίζει πολιτικό και στρατιωτικό αρχηγό της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας.

Το Μάιο φεύγει από την Κόρινθο και φτάνει στο Δίστομο όπου αρχίζει επαφές με πολιτικούς και στρατιωτικούς. Οι Αρειοπαγίτες κατηγορούν τον Ανδρούτσο και τούμπαλιν.

Ο Νούτσος πάει στη Στυλίδα όπου συναντά τον Δημήτριο Υψηλάντη που είναι αηδιασμένος από το μίσος και τη διχόνοια που επικρατούν.

Ο Ανδρούτσος καλεί το Νούτσο στη «Δρακοσπηλιά» όπου στρατοπεδεύει.

Ο Αλέξης Νούτσος, ανύποπτος και αισιόδοξος, πάει προς συνάντηση του Οδυσσέα. Παίρνει μαζί του και το Χρήστο Παλάσκα μια που και οι τρεις ήταν φίλοι στην αυλή του Αλή Πασά.

Εδώ στη «Δρακοσπηλιά» ο Οδυσσέας Ανδρούτσος δολοφονεί τους φίλους του Αλέξη και Χρήστο.

Οι μηχανογραφίες και η διχόνοια επικράτησαν.

Οι κοτζαμπάσηδες και οι καπεταναίοι, που ζήλευαν την αρχοντιά και την αίγλη του Αλέξη Νούτσου και φοβόντουσαν την παλληκαριά του Οδυσσέα Ανδρούτσου, τους ξεπάστρεψαν και τους δυό.

------------------------------------------------------------------

Επρασινίσαν τα κλαριά κι ελάλησεν ο κούκος

κι ο Αλέξης δεν εφάνηκε να βγει προς το Ζαγόρι,

να βάλει τούρκους ομπροστά και τους ρωμιούς του πίσω

και τον Κασίμη στο πλευρό ν’ ανάφτει το τσιμπούκι.

-Εσείς πουλιά αχ τα Γιάννενα κι αηδόνια αχ το Ζαγόρι

εσείς να μη λαλήσετε τούτο το καλοκαίρι

να πάτε προς τη Λιβαδιά, τη μαύρη την Αθήνα

να δείτε και να μάθετε γι’ αυτόν τον Κυρ’ Αλέξη.

- Εψές προψές τον είδαμαν στο χάνι της Βεντίστας

μαύρα πουλιά τον έτρωγαν κι άσπρα τον τριγυρίζαν

κι ένα πουλί, μαύρο πουλί, κάθεται και τον κλαίει:

-Να τώξερε η μάνα σου η δόλια σου γυναίκα

μην άλλαζαν την Πασχαλιά και τα φλουριά μη βάναν

------------------------------------------------------------------

(από το ημερολόγιο του 2002, του Πολιτιστικού Συλλόγου Καπεσόβου «Ο Αλέξης Νούτσος» με τίτλο «Συνέβη στο Καπέσοβο … και έγινε τραγούδι»


Δευτέρα 3 Αυγούστου 2009

Οι Ζαγορίσιοι και η Σουλεϊμάν Πασίνα


Τη δεκαετία του 1780 αναρχία και απληστία επικρατεί στην περιοχή των Ιωαννίνων. Οι διοικούντες είναι διεφθαρμένοι και στην ύπαιθρο επικρατεί ληστοκρατία. Μετά το θάνατο του Μεχμέτ Πασά (καλού πασά) ανέλαβε το πασαλίκι ο ανεψιός του Σουλεϊμάν. Αυτός ήταν άνθρωπος φαύλος, ανήθικος, αδύναμος και επηρεαζόταν απ’ τη γυναίκα του.

Οι ραγιάδες γονάτιζαν από τους φόρους του του άπληστου Σουλεϊμάν Πασά. Οι βασιλικοί φόροι δεν έφταναν στην Πόλη αλλά στο ταμείο του και η Πόλη νόμιζε ότι οι ραγιάδες δεν πληρώνουν.

Έτσι ο Καπεσοβίτης Ιωαννούτσος Καραμεσίνης, Γενικός Προεστώς Ιωαννίνων και Ζαγορίου, μαζί με άλλους ισχυρούς Γιαννιώτες φεύγει για την Κων/πολη.

Γίνονται δεκτοί από το Σουλτάνο, του αναλύουν την κατάσταση στα Γιάννενα και τον πείθουν για αποκεφαλισμό του Σουλεϊμάν.

Την υπόθεση βοήθησαν ισχυροί Ζαγορίσιοι στην Πόλη και κυρίως ο Καπεσοβίτης Χριστόδουλος Πασχάλογλου, γιατρός και μυστικοσύμβουλος τεσσάρων κατά διαδοχή Σουλτάνων.

Το 1786 αποκεφαλίζεται ο Σουλεϊμάν Πασάς.

Η Σουλεϊμάν Πασίνα καλεί το φίλο της Τουρκοαλβανό Αληζότ Αγά από το Αργυρόκαστρο που αναλαμβάνει τη διοίκηση αλλά προκύπτει χειρότερος από το Σουλεϊμάν.

Μια μερίδα ισχυρών Τούρκων στα Γιάννενα συσπειρώνονται γύρω από τον Ασήμ Μπέη που αναλαμβάνει τη διοίκηση του πασαλικίου και ο Αληζότ φεύγει.

Αλλά και ο Ασήμπεης προκύπτει αδύναμος και η κατάσταση δεν διορθώνεται.

Έτσι φτάνουμε στα 1788, οπότε εμφανίζεται στο Πέραμα ο Αλή Πασάς, καλεσμένος από τον Ιωαννούτσο Καραμεσίνη.

Ο Αλής είχε διοριστεί προ πολλού πασάς στα Τρίκαλα και τώρα περιμένει το φιρμάνι που τον διορίζει πασά στα Γιάννενα.

Δε μπαίνει στα Γιάννενα ύστερα από συμβουλές των Ζαγορισίων, τους οποίους γνωρίζει πολλά χρόνια και τους εμπιστεύεται.

Εξάλλου δε θέλει να τα χαλάσει και με την ισχυρή μερίδα των Τούρκων των Ιωαννίνων κι ελπίζει να γίνει αποδεκτός και από αυτούς.

Βεβαίως, φοβάται και τη ραδιούργο Σουλεϊμάν Πασίνα και ο φόβος του επαληθεύεται δέκα χρόνια αργότερα όταν αυτή δολοφονεί το φίλο του και αδερφοποιτό του Ιωαννούτσο Καραμεσίνη.

Η δημοτική μούσα διέσωσε ως εξής το ….πραξικόπημα εναντίον του Σουλεϊμάν Πασά και το άδοξο τέλος του.

Ποιος θέλει ν’ ακούσει κλάματα, δάκρυα και μοιρολόγια,

ας πάει μεσ’ τα Γιάννινα, αντίκρ’ από το Κάστρο

ν’ ακουρμαστεί την Πάσαινα, τη Σουλεϊμάν Πασίνα

πως σκούζει και πως θλίβεται και χύνει μαύρο δάκρυ.

«Δε στώπα η δόλια μια φορά, δε στώπα τρεις και πέντε

με το ραγιά μην πιάνεσαι και με τους Ζαγορίσιους

τ’ οι Ζαγορίσιοι είναι κακοί, δουλεύουνε στην Πόλη.

Στέλνουν πεσκέσια στον Πασιά, φλωριά στο Σατραζάμη,

γλυκό κρασί στη Βαλιντέ, χρυσάφι στο Βεζύρη,

και στο Σαράϊ μπαίνουνε σα’ νάναι σπιτικό τους.

«Καίνε την ψάθα στο Γιαλί και Τούρκους χαντακώνουν»!

(Κ. Βαρζώκας: Ζαγορίσια Δημοτικά Τραγούδια- Ιωάννινα 1982)

ΠΗΓΗ: «Συνέβη στο Καπέσοβο…και έγινε τραγούδι»

Ημερολόγιο 2002 του Πολιτιστικού Συλλόγου Καπεσόβου «ο Αλέξης Νούτσος».


ΣΧΕΤΙΚΑ: 1) Ζαγοροχώρια. Προορισμοί, Ξενώνες.

2) Βικιπαίδεια: Ο Αλή Πασάς.