Δευτέρα, 10 Αυγούστου 2009

Καπέσοβο, Καπέσοβο πώχεις το κρυονέρι


(Από το ημερολόγιο του 2002 «Συνέβη στο Καπέσοβο … και έγινε τραγούδι» έκδοση του Πολιτιστικού Συλλόγου Καπεσόβου)

Στο Κάϊρο αρρώστησα, στα Γιάννενα θα γειάνω

στην άκρη στο Καπέσοβο θα πέσω να πεθάνω.

Καπέσοβο, Καπέσοβο πώχεις το κρυονέρι

έχεις κορίτσια όμορφα, πούναι γλυκά σα μέλι.

Σηκώνομαι πρωί – πρωί, δυο ώρες πριν να φέξει

παίρνω το ντουφεκάκι μου και πάω να κυνηγήσω,

λαγούς και πέρδικες να βρω και πίσω να γυρίσω.

Βρίσκω την Όλγα μου μπροστά και την καλημερίζω.

- Καλή σου μέρα Όλγα μου,

- Καλώς το Μιχαλάκη

- Έχεις μαλλιά δεντρογαλιές και τρίχες σαν μετάξι

και κάθε τρίχα γίνεται σπαθί για να με σφάξει.

- Μιχάλη μ’ αρραβώνιασαν χωρίς το ρώτημά μου,

μου δώκαν άντρα δάσκαλο χωρίς το θέλημά μου

με δείραν και με μάλωσαν και μ’ έκαναν τιμπίκι

από τη ρούγα μη διαβείς όσο να γένω νύφη

Όλγα ζάχαρη, Όλγα μέλι, Όλγα μοσχοαναθρεμένη! (-ή)

Όλγα ζάχαρη, Όλγα μέλι, Όλγα ζάχαρη θριμένη!

(αφήγηση: Ελένη Τσολάκη)

------------------------------------------------------------------

Στο Κάϊρο αρρώστησα, στα Γιάννενα θα γειάνω

στην άκρη στο Καπέσοβο θα πέσω να πεθάνω.

Πέρασα θάλασσα πλατειά, κάμπους βουνά και όρη

Για νάβρω την αγάπη μου απάνω στο Ζαγόρι.

Πήρα τα ζαγαράκια μου να πάω να κυνηγήσω

Βρίσκω την κόρη από μπροστά και την καλημερίζω.

-Καλήμέρα σου κόρη μου – Καλώς το παλληκάρι

εμένα μ’ αραβώνιασαν χωρίς το θέλημά μου,

μούδωκαν άντρα χωριανό χωρίς το θέλημά μου,

με δείραν και με μάλωσαν και μ’ έκαναν τιμπίκι

από τη ρούγα μη διαβώ όσο να γένω νύφη.

Καπέσοβο, Καπέσοβο πώχεις το κρυονέρι

έχεις κορίτσια όμορφα, πούναι γλυκά σα μέλι.

Μανουσάκια μανουσάκια, μόσχους και γαρυφαλάκια

Μανουσάκια στην αυλή σου, πως κοιμάσαι μοναχή σου;

(Δημοσίευση: Κ. Βαρζώκας)

…………………………………………………………………………

Το τραγούδι στο Καπέσοβο σήμερα τραγουδιέται αποκλειστικά στη δεύτερη εκδοχή του και αναφέρεται στον ανεκπλήρωτο έρωτα του Μιχαλάκη για την Όλγα, την οποία οι γονείς της την πάντρεψαν με άλλον άντρα.

Ξέρουμε ότι η Όλγα παντρεύτηκε το 1893, άρα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι τότε περίπου γράφτηκε το τραγούδι ή διασκευάστηκε.

Λέμε διασκευάστηκε, γιατί στη συλλογή του Κώστα Βαρζώκα, αφενός αναφέρεται σαν χορός συρτός, ενώ σήμερα χορεύεται ζαγορίσιος και αφετέρου δεν αναγράφονται συγκεκριμένα ονόματα, ενώ γνωρίζουμε ότι η Όλγα και ο Μιχαλάκης ήταν υπαρκτά πρόσωπα.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Καπεσοβίτισας Ελένης Τσολάκη (η οποία μας υπαγόρευσε και το σύνολο των στίχων), το τραγούδι γράφτηκε από την αδελφή του Μιχαλάκη, Φρείδω, σε συνεργασία με έναν οργανοπαίκτη από τη Μπάγια (Κήποι) τον «Κωτσιογύφτο», ένα βράδυ μέσα στο μαγειριό της Φρείδως.

Υπάρχει βέβαια το ενδεχόμενο, ο Βαρζώκας να θέλησε επίτηδες ν’ αποφύγει την αναγραφή συγκεκριμένων ονομάτων, γιατί η ερωτική ιστορία που αφηγείται το τραγούδι ήταν σχετικά πρόσφατη, όταν εκείνος έγραφε τη συλλογή του.

Σ’ αυτήν την άποψη συνηγορούν και μαρτυρίες πολλών Καπεσοβιτών, ότι το γύρισμα του τραγουδιού «Όλγα ζάχαρη, Όλγα μέλι…» δεν ακουγόταν στο Καπέσοβο μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970, όσο δηλαδή ζούσαν εκεί τα παιδιά του Μιχαλάκη και η μοναχοκόρη της Όλγας.

Σχετικά με τη ζωή των προσώπων του τραγουδιού:

Ο Μιχαλάκης ξενητεμένος στο Κάϊρο, αρρώστησε και επέστρεψε στο Καπέσοβο για ανάρρωση. Εκεί ερωτεύτηκε την Όλγα, αλλά η οικογένειά της δεν τον δέχτηκε για γαμπρό. Αργότερα έφτιαξε τη δική του οικογένεια και έζησε στο Καπέσοβο μέχρι τα γεράματά του.

Η Όλγα πέθανε το 1916, νεότατη στα 39 της χρόνια, αφού πρώτα έχασε πέντε παιδιά και τον άντρα της το 1906.

Πρόλαβε να δει την πρωτότοκη και μοναχοκόρη της παντρεμένη και ν’ αγκαλιάσει το πρώτο της εγγόνι που γεννήθηκε το 1915.



Δεν υπάρχουν σχόλια: